Küresel Finansal Krizin Türkiye’de Bireysel Emeklilik Sistemine Etkileri

Dünyada sağlık alanındaki gelişmeler ve refah artışı insanların yaşam beklentisini artırmıştır. Bireylerin emeklilik planlarında öngörülenden daha uzun süre yaşamaları, çoğunlukla tanımlanmış fayda planına sahip kamu emeklilik sistemlerinin finansal sürdürülebilirliğini tehdit eder duruma gelmiştir.  Ülkeler hem kamu emeklilik sistemlerinin finansal sürdürülebilirliğini sağlamak hem de bireylerin mevcut yaşam standartlarını emeklilikte de devam ettirebilmeleri için genellikle dağıtım modeline dayalı tanımlanmış fayda planından, finansman kaynaklı tanımlanmış katkı planına; tek katmanlı emeklilik sistemlerinden çok katmanlı emeklilik sistemlerine geçmektedirler. Bununla birlikte finansal krizlerde emeklilik fonlarının varlık ve getirilerindeki büyük dalgalanmalar, bireylerin finansman kaynaklı emeklilik planlarına güvenlerini sarsmaktadır. Bu çalışmada Emeklilik Gözetim Merkezi ile İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nden elde edilen veriler ışığında betimsel analiz kullanılarak küresel finansal krizinin Türkiye’de bireysel emeklilik sistemi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışma sonucunda küresel finansal kriz süresince bireysel emeklilik fonlarının toplam net varlık değerindeki artış hızının azaldığı, hisse senedi ağırlıklı emeklilik fonların negatif getiriler sağladığı, bundan dolayı emeklilik yatırım fonlarının portföy dağılımlarında hisse senedinden tahvile bir kayma olduğu, bireysel emeklilik sistemindeki katılımcı sayısı artış hızının önemli oranda azaldığı bulgularına rastlanmıştır.