Türkiye’de Dijital Bağımlılık Üzerine Yapılan Lisansüstü Tezlere Yönelik Bibliyometrik Bir Analiz

Authors : Mehmet Barış Yılmaz, Gufran Dündar

Pages : 1028-1047

Doi:10.15869/itobiad.1642129

View : 60 | Download : 75

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Dijital bağımlılık kavramına ilişkin çalışmalar iletişim teknolojilerinin hem niceliksel hem de niteliksel olarak gelişim gösterdiği son yıllarda artış göstermektedir. Kavramın literatüre giriş süreciyle birlikte birçok farklı bilim dalı kendi perspektifinden çalışmalar yapmaktadır. Özellikle pandemi sürecinde evde daha fazla vakit geçirmek zorunda kalan bireylerin söz konusu bağımlılık türüne daha yatkınlaştığı yadsınamaz bir gerçektir. Çalışmanın sonuçları da bu durumu doğrulayacak niteliktedir. Özellikle 2019 yılından sonra dijital bağımlılık konusunda lisansüstü çalışmaların sayısında önemli bir arış görülmektedir. Bu bağlamda dijital bağımlılık ile ilgili lisansüstü tezlere yönelik bibliyometrik bir analiz yapmak durumu tespit edebilmek adına önemlidir. Dolayısıyla araştırmanın amacı, dijital bağımlılık ile ilgili Türk Akademisinde tamamlanan lisansüstü tezleri incelemektir. Çalışmada bibliyometrik analiz yöntemi kullanılmış ve YÖK Tez Tarama Sisteminden bu konuyla ilgili yazılan toplam 52 adet yüksek lisans, doktora ve tıpta uzmanlık tezleri incelenmiştir. Araştırma soruları doğrultusunda tezlerin bibliyometrik göstergeleri çıkartılmış ve bu göstergeler üzerinden analiz işlemi uygulanmıştır. Araştırmada dijital bağımlılık konusunun Türkiye\\\'deki ilk olarak 2016 yılında lisansüstü tez konusu olarak ele alındığı ve en çok Eğitim Bilimleri Enstitülerinde yazıldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar konunun çok önemli bir boyutunu oluştursa da İletişim Bilimleriyle ilişkili ana bilim dallarında ise sadece 2 lisansüstü tezin hazırlandığı anlaşılmaktadır. Son dönemde artan oranda toplumsal bir sorun olarak görülen dijital bağımlılık konusunun akademik alanda daha fazla incelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılacak çalışmaların disiplinler arası olmasının nitelik açısından son derece önemli olduğu anlaşılmakta ayrıca yapay zeka, makine öğrenimi gibi yeni gelişen alanların çalışmalara dahil edilmesi önemsenmektedir. Bununla birlikte farklı yaş gruplarına yönelik çalışmaların ufuk açıcı bir perspektif sunacağı da düşünülmektedir.
Keywords : Dijital Bağımlılık, Bibliyometrik Analiz, Lisansüstü Eğitim, İletişim, Teknoloji

ORIGINAL ARTICLE URL