Ortaokul Öğrencilerinde Sosyal Medya Bağımlılığı ve Boş Zaman Yönetimi: Sosyal Bilgiler Öğretimi Bağlamında Bir İnceleme

Authors : Ramazan Bulut

Pages : 2776-2792

Doi:10.15869/itobiad.1721802

View : 202 | Download : 161

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Günümüzde sosyal medya, gençler arasında hızla yaygınlaşan bir iletişim ve bilgi paylaşım aracı olarak önemli işlevler üstlenmektedir. Ancak bu platformların bilinçsiz ve kontrolsüz biçimde kullanılması, özellikle ergenlik dönemindeki bireylerde asosyallik, fiziksel sağlık sorunları ve çeşitli psikolojik problemler gibi olumsuz sonuçlara yol açabilmektedir. Bu bağlamda, sosyal medya kullanımının ortaokul düzeyindeki öğrenciler üzerindeki etkilerinin incelenmesi giderek daha önemli hâle gelmektedir. Bu doğrultuda, araştırmada ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ile boş zaman yönetimi arasındaki ilişki ve bazı araştırma değişkenlerin bu ilişki üzerindeki etkileri ele alınmıştır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu çalışmanın örneklemini, iki devlet ortaokulunda öğrenim gören 289 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Medya Bağımlılık Ölçeği ve Boş Zaman Yönetimi Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma bulguları, öğrencilerin sosyal medya bağımlılık düzeylerinin orta, boş zaman yönetimi becerilerinin ise yüksek olduğunu göstermektedir. Sosyal medya bağımlılığı, cinsiyet açısından anlamlı farklılık göstermezken; ebeveyn kısıtlaması açısından anlamlı düzeyde farklılaşmıştır. Ayrıca, sosyal medya bağımlılığı ile boş zaman yönetimi arasında orta düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r = –.41, p < .001). Regresyon analizi sonuçları, hem sosyal medya bağımlılığı hem de günlük sosyal medya kullanım süresinin boş zaman yönetimi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve olumsuz etkiler oluşturduğunu ortaya koymuştur. Sosyal medya bağımlılığındaki her bir birimlik artış, boş zaman yönetimi puanında ortalama 0.42 puanlık bir azalmaya neden olmaktadır. Sonuç olarak, öğrencilerin sosyal medya kullanımına yönelik ebeveyn denetiminin güçlendirilmesi, dijital farkındalığın artırılması ve bağımlılığı önleyici bilinçlendirme çalışmalarının yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Keywords : Sosyal Medya, Bağımlılık, Boş Zaman Yönetimi, Sosyal Bilgiler, Ortaokul Öğrencileri

ORIGINAL ARTICLE URL