Sosyal Medyadaki Nostalji İçerikli Paylaşımlar Üzerine Felsefi Bir Okuma

Authors : İsmail Kaplan, Hayyam Celilzade

Pages : 2925-2943

Doi:10.15869/itobiad.1789109

View : 210 | Download : 208

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Kişisel ve toplumsal hatıralar gittikçe artan bir biçimde dijital ortamda belirmeye ve paylaşılmaya devam ederken, dijital kolektif hafıza, dijital topluluklar tarafından biçimlendirilmektedir. Medya ve nostalji ilişkisinin temelleri çok daha eskilere dayansa da dijital ortamdaki katılım ve paylaşımla birlikte kişisel hatıralar da kolektif hatırlamanın bir parçasına dönüşmektedir. Bu çalışma, sosyal medyada gerçekleşen dijital nostalji pratiklerini farklı boyutlarıyla ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında örneklem olarak belirlenen “Dünüyle Bugünüyle Eskişehir” Facebook grubunda 1 Mart-31 Mayıs 2025 tarihleri arasında paylaşılan 121 gönderi ile bu gönderilere yazılan yorumlar arasından seçilen 928 kullanıcı yorumu tematik analizle çözümlenmiştir. Analiz; betimleyici temaların yanında yeniden kurucu ve yansıtıcı nostalji türlerini, mekân ve dijital bellek ilişkisini ve gelecek algısını kapsayan üç kuramsal eksene dayanan temalarla yürütülmüştür. Çalışmanın kuramsal zeminini oluşturan Heideggerci yaklaşım, temaları oluşturan üç kuramsal yaklaşımla birlikte ele alınarak yorumlanmıştır. Böylece nostalji, yalnızca duygusal ve psikolojik bir kavram olarak değil, mekân ve imgeler üzerinden dünyayı açığa çıkarma arasında salınan felsefi bir kavram olarak da ele alınmıştır. Bulgular, dijital ortamda yansıtıcı nostaljinin baskın olduğunu ve görsel imgelerin hatırlamayı maddî unsurlar etrafında örgütlediğini göstermektedir. Böylece nostalji geçmişin tozlu sayfalarında kalan hatıralar yerine bugüne bakışı da şekillendiren bir unsura dönüşmektedir. Nostalji ifade edilirken geçmişteki altın çağa atıf yapılır, geçmişin şimdiye tercih edildiği görülür ancak belirgin bir gelecek umutsuzluğu gözlenmemektedir. Gönderilere yapılan yorumlar, kişisel hatıraları ve maddi bilgiyi birleştirerek bireysel anıları kolektif dolaşıma taşımaktadır. Böylece kolektif hafıza dijital ortamdaki kullanıcıların el birliğiyle şekillenmektedir. Sonuç olarak çalışma, mekân temelli yansıtıcı nostaljinin görsel imgeler ve kentsel hafıza üzerinden kurulduğunu, kullanıcıların bireysel hatıraları ile desteklenerek dijital kolektif hafızanın inşa edildiğini ortaya çıkarmaktadır.
Keywords : Sosyal Medya, Nostalji, Dijital Kültür, Felsefe Tarihi, Heidegger, Tematik Analiz

ORIGINAL ARTICLE URL