Aksa Tufanı Bağlamında Husilerin İran’la İlişkisini Yeniden Okumak: Sponsor-Vekil Modeline Eleştirel Bir Değerlendirme

Authors : Talha İsmail Duman

Pages : 249-282

Doi:10.33201/iranian.1656783

View : 57 | Download : 66

Publication Date : 2025-06-24

Article Type : Research Paper

Abstract :İran ile Ensarullah (Husiler) arasındaki ilişki, medya ve siyaset söylemlerinde genellikle klasik bir sponsor-vekil bağımlılığı çerçevesinde ele alınmakta, bu yaklaşım Ensarullah’ı İran’ın doğrudan yönlendirdiği bir aktör olarak değerlendirmektedir. Ancak Aksa Tufanı süreciyle birlikte Ensarullah’ın bölgesel güvenlik dinamiklerinde daha belirgin bir aktör haline gelmesi, bu ilişkinin doğası üzerine akademik tartışmaları yoğunlaştırmıştır. Ensarullah’ın İsrail, ABD ve İngiltere hedeflerine yönelik saldırıları ile Kızıldeniz’deki deniz ticaretine müdahaleleri, hareketin karar alma süreçlerinde ne ölçüde bağımsız hareket ettiğini anlamak açısından kritik bir bağlam sunmaktadır. Bu makale, Ensarullah’ın İran’ın kontrolü altında hareket eden sıradan bir vekil mi yoksa ortak stratejik hedefleri doğrultusunda iş birliği yapan bir aktör mü olduğu sorusuna cevap aramaktadır. Nitel vaka analizi yöntemini takip eden çalışma, Ensarullah’ın İran’dan askeri ve lojistik destek almasına rağmen, eylemlerini doğrudan İran’ın yönlendirmesiyle gerçekleştirmediğini ortaya koymaktadır. Aksine, Gazze Savaşı sırasında zaman zaman İran’ın kontrollü gerilim stratejisinden saparak daha agresif ve doğrudan müdahaleci bir çizgi izlediği gözlemlenmektedir. Bu bağlamda, Ensarullah’ın İran ile ilişkisini hiyerarşik bir vekâlet modeliyle açıklamak yerine, karşılıklı etkileşime ve bağımsız stratejik önceliklere dayalı daha karmaşık bir yapı olarak ele almak gerektiği savunulmaktadır.
Keywords : İran, Ensarullah, Husiler, Sponsor-Vekil Modeli, Aksa Tufanı.

ORIGINAL ARTICLE URL