SİR JOHN MALCOLM’UN “İRAN TARİHİ; EN ERKEN DÖNEMDEN GÜNÜMÜZE” (1815) ESERİNİN ORYANTALİZM AÇISNDAN İNCELENMESİ

18. ve 19. yüzyıllardan itibaren Avrupalı seyyah ve politikacılar İran coğrafyası, toplumu ve devletleri hakkında birçok eserler kaleme almışlar. Bu eserlerin bir kısmı zamanla İran tarih yazarlığı ve yaygın olan siyasi ideolojileri doğrudan etkilemiştir. İran modern tarih yazınının temelini oluşturan önemli eserlerden biri Sir John Malcom’un 1815 yılında yayımladığı “İran Tarihi” kitabıdır. Bu kitap ilk kez İran tarihini modern bir dille ele almıştır. Bu yüzden İran tarih yazımı açısından önem taşımaktadır. Ayrıca kitap, İran tarihine yaklaşımı ve söylemi açısından da önem arz eder. Nitekim Pers milliyetçiliğini yeğleyen tarih yazarların derinden etkilendiği ve sürekli atıfta bulundu bir eser olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca bu kitap, İngiliz oryantalizminin İran konusunda ilk çalışmalarından biridir. Dolayısıyla İngiliz oryantalizminin 18-19. yüzyıllarda İran ve bölgedeki çalışmalarını anlama açısından da bu eser önem taşır. Bu makalede söz konusu eser ve yazarını tartışmaktadır.