TEMEL BANKACILIK GÖSTERGELERİ İLE İSLAMİ BANKACILIĞIN GELİŞİMİ ÜZERİNE BİR İNCELEME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Authors : İlhan Alemdar
Pages : 127-148
Doi:10.55237/jie.1589883
View : 101 | Download : 181
Publication Date : 2025-07-15
Article Type : Research Paper
Abstract :İslami bankacılığın kavramsal gelişimi, 1940’lı yılların sonlarına doğru hız kazanmış olup, Türkiye’deki uygulamaları ise 1980’li yıllarda başlamıştır. Türkiye’deki İslami bankacılık, 2005 yılında katılım bankacılığı adı altında yeniden yapılandırılmıştır. 2024 yılı itibarıyla Türkiye’de dokuz katılım bankası faaliyet göstermektedir. Katılım bankalarının sektördeki payı, 2013 yılında her üç ana kalemde de yaklaşık %6 civarında iken, günümüzde aktiflerde %8,1, toplanan fonlarda %9,29 ve kullandırılan fonlarda ise %7,3 olarak belirlenmiştir. Bu süreçte katılım bankacılığında hem niteliksel hem de niceliksel bir artış gözlemlenmekle birlikte, mevcut sektör payını artırmış olmalarına rağmen, katılım bankalarının hâlâ potansiyellerini tam anlamıyla sisteme entegre edemedikleri düşünülmektedir. Katılım bankacılığının tanınırlığının artırılması, sektördeki yerini ve pazar payını daha da genişletebilir. Bu bağlamda, geleneksel bankacılığa alternatif olarak gelişen Katılım bankacılığının yıllar itibarıyla gelişim süreci, çalışmanın temel problemini teşkil etmektedir. Bu çalışma, Türkiye’de faaliyet gösteren Katılım bankalarının 2013-2024 yılları arasındaki gelişim sürecini, ilgili veriler ışığında incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada kullanılan veriler, Türkiye Katılım Bankaları Birliği ve Türkiye Bankalar Birliği veri tabanlarından temin edilmiştir. Çalışma, giriş, literatür taraması, kavramsal çerçeve, veri ve yöntem, analizin uygulanması ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Sonuç olarak, Katılım bankacılığının toplam aktif gelişimi ve pazar payı açısından olumlu bir trend sergilediği, toplanan fonlar ve sektördeki payı incelendiğinde, Katılım bankalarının bu alanda etkin bir rol üstlendiği ve fonların krediye dönüşme oranının, karlılığı artırmak adına önemli bir gösterge olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca, Katılım bankaları şubeleşme ve çalışan istihdamı hususlarında da pozitif bir tablo sergilediği tespit edilmiştir.
Keywords : İslami Bankacılık, Katılım Bankacılığı, Faizsiz Finans

ORIGINAL ARTICLE URL