Keyfi Vergi Uygulamalarının Mizahi Bir Eleştirisi: Munduk ve Zarlık Destanı’nda Kellik Vergisi

Authors : Muhammet Nuri Ceylan

Pages : 1101-1122

Doi:10.34083/akaded.1702595

View : 111 | Download : 99

Publication Date : 2025-07-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Vergilendirme ve vergilerin tahsil edilmesi kamu düzenini sağlamak ve maddi anlamda devlete katkı sunmak gibi işlevler üstlenen önemli iktisadi ıstılahlardan biridir. Bu iktisadi uygulama bağlamında hâkim güçlerle yönetilenler arasında sosyokültürel ve ekonomik hayatı şekillendiren birçok kural, kaide ortaya çıkmıştır. Bu kaideler her toplumun ve devletin yapısına göre bir vergi kültürünün oluşmasını sağlamıştır. Vergilendirmeler ve vergi toplama şekilleri tarihi seyir içinde yönetenlerin vergi ilkelerinden uzaklaşması sebebiyle halk tarafından tepki görmüş ve bu tepkiler dönemin bir nevi sözcüsü durumunda olan şair ve yazarlar tarafından farklı tür ve tarzlarda kaleme alınan eserlerde işlenmiştir. Çalışmada önemli halk anlatılarından Munduk ve Zarlık Destanı’nda yer alan, dönemin vergi uygulamalarını mizahi dille eleştiren kellik vergisi ve bu kellik vergisinin, vergi hukuku kapsamında değerlendirilmesine dikkat çekilmiştir. Bu çerçevede Türklerde var olan vergi sistemlerine, farklı devletlerde uygulanan geçmiş dönemlerdeki tuhaf/ilginç vergilendirmelere yer verildikten sonra kellik vergisinin işlevsel açıdan değerlendirilmesi yapılmış, keyfi bir vergi olarak adlandırabileceğimiz kellik vergisi, vergi hukuku kapsamında yorumlanmıştır. Böylece Munduk ve Zarlık Destanı’nda yer alan kellik vergisi uygulaması ve mali uygulamaların trajikomik durumu mizah yaklaşımı üzerinden dikkatlere sunulmuştur.
Keywords : Türk Halk Edebiyatı, Munduk ve Zarlık, kellik vergisi, vergi hukuku, keyfi vergi.

ORIGINAL ARTICLE URL