Türkmen Türkçesinde Hayvan Adlarıyla Bağlantılı Etnik Adlar

Authors : Gülsüm Kırbaş

Pages : 979-1009

Doi:10.34083/akaded.1709044

View : 184 | Download : 171

Publication Date : 2025-07-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkiye Türkçesinde “soyağacı, hayatağacı, soy kütüğü” kelimeleriyle karşılanan şecere halkların yaşadıkları coğrafya, yaşam tarzları, geçim kaynakları, bayraklar ve bayraklarındaki semboller, kendilerine totem edindikleri hayvanlar, renkler ve renklerin ifade ettikleri anlamlar gibi hususlar esas alınarak oluşturulmuştur. Soltanşa Atanıyazov’un yazdığı Şecere, Türkmeniñ Nesil Daragtı adlı eserin Türkiye Türkçesine aktarılmış şekli olan Şecere Ansiklopedik Türkmen Etnik Adları Sözlüğü’nde Türkmen Türkçesinde kullanılan soy adları, bu soy adlarının anlamları ve bilim insanlarının bu sözcüklerin kökenleri hakkındaki görüşleri yer almaktadır. Soy adlarının neye dayanarak oluşturulduğu konusunda birden fazla görüş bulunmaktadır. Bu çalışmada, bu görüşlerden sadece hayvan adlarıyla ilgili olanlar ele alınmıştır. Bahsi geçen hayvan adlarının neden boylar tarafından tercih edildiği konusunda çeşitli alanlarda yapılan çalışmalardaki ve Soltanşa Atanıyazov’un kitabındaki görüşlere yer verilmiştir. Böylece boyların hangi hayvan adını soy adı olarak kabul ettiğine, bu soy adını almalarının nedenlerine ve bugün hakaret sözü olarak kabul edilen bazı hayvanların isimlerinin neden bazı boylar tarafından tercih edildiği konusuna dikkat çekilmek istenmiştir.
Keywords : ad bilim, hayvan adları, şecere, soltanşa atanıyazov, Türkmen Türkçesi

ORIGINAL ARTICLE URL