Gülmenin İzinde: Mizah Kuramları Bağlamında Hüzûlî’nin Hezellerinde Toplum, Güncel Olaylar ve Figürler

Authors : Gülçiçek Akçay

Pages : 1525-1546

Doi:10.34083/akaded.1787714

View : 287 | Download : 378

Publication Date : 2025-11-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, Hüzûlî’nin hezellerinde güncel olaylar, toplumsal aksaklıklar ve bireysel zaafların klasik divan şiiri formlarında mizahi bir dille işlendiğini inceler. Çalışmanın kuramsal çerçevesi, Antik Çağ’dan bu yana mizahın kaynağı, işlevi ve toplumsal rolüne dair tartışmaları şekillendiren üç temel kuram, yani “üstünlük, uyumsuzluk ve rahatlama kuramları” üzerine kuruludur. Bu kuramların her biri, Hüzûlî’nin şiirlerinde görülen eleştirel yapıları açıklayıcı bir perspektif sunar. Makale, şairin ekonomik krizlerden akademik alışkanlıklara, medya figürlerinden toplumsal adaletsizliklere kadar uzanan geniş bir alanda eleştirel bir mizah ürettiğini; bu mizah aracılığıyla ironi, abartı, çarpık mantık ve beklenmedik bağdaştırmalar sayesinde hem zihinsel bir uyumsuzluk hissi yarattığını hem de toplumsal yapıdaki çarpıklıkları görünür kıldığını ortaya koyar. Hüzûlî’nin hezelleri, mizahın yalnızca eğlence değil, aynı zamanda bir direnç, rahatlama ve farkındalık üretme biçimi olduğunu gösterir. Böylece şair, klasik şiirin biçimsel imkânlarını çağdaş meselelerle buluşturarak, çok katmanlı, eleştirel ve estetik bir poetika ortaya koyar. Makale, Hüzûlî’nin klasik divan şiiri formlarını çağdaş bir taşlama diliyle yorumlayarak, mizahı hem estetik bir araç hem de toplumsal farkındalık üretme stratejisi olarak kullanmasını değerlendirir.
Keywords : Hüzûlî, hezel, mizah, uyumsuzluk kuramı, üstünlük kuramı, rahatlama kuramı

ORIGINAL ARTICLE URL