Bir Finansman Yöntemi Olarak Kullanılan Bey‘ bi’l-Vefânın İslam Hukuku Açısından Değerlendirilmesi

Authors : Kamil Yelek

Pages : 257-286

View : 16 | Download : 48

Publication Date : 2016-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İslam dini faizi şiddetle yasakladığı için, faize bulaşmadan insanların finansal ihtiyaçlarına cevap verebilecek bir takım finasman yöntemleri ve şer‘i çıkış yolları geliştirilmiştir. Tarih içerisinde faizsiz yoldan finans temini için geliştirilrmiş işlemlerden biri de bey‘ bi’l-vefâdır. Bu, insanların açıktan açığa faize düşmeden ihtiyaç duyduğu parayı temin etme, borç verene alacağını teminat altına alma ve alacağı karşılığında menfaat sağlama imkânı verecek bir usul ve gayeyle, V/XI. yüzyılda ihdâs edilen bir akid türü dür. Hanefi fukahâsı, bunun, faize karşı bir hile-i şeriyye ve insanlar arasında örf haline gelen bir satış olduğunu söylemektedir. Bu uygulama ilk başta Türklerin meskûn olduğu Buhâra, Semerkand, Belh, Maverâünnehir ve Nesef civarında ortaya çıkıp sadece o bölgeye has iken, daha sonra diğer İslam beldelerine de yayılarak kabul görmüştür. Bu çalışmada bir finansman yöntemi olarak kullanılan bey‘ bi’l-vefânın fıkhî durumu Hanefî mezhebi özelinde tahlil edilerek bazı değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Keywords : İslam hukuku, Bey‘ bi’l-vefâ, Hile-i şeriyye, Akit, Finans

ORIGINAL ARTICLE URL