Online Sesli Foto Yöntemi ile 2023 Kahramanmaraş Depremlerinde Sorgulanan Dinî/Fıkhî Sorular Üzerine Bir Değerlendirme

Authors : İsmet Kalkan

Pages : 589-629

Doi:10.59777/ihad.1760262

View : 93 | Download : 117

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, 2023 Kahramanmaraş depremleri sürecinde cevabı merak edilen dinî ve fıkhî soruların tespit edilmesini amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında katılımcılara, “fıkıh” kavramının onlara ne hatırlattığı; fıkıh ilminin inanç, ibadet ve toplumsal ilişkiler açısından kendileri için ifade ettiği değer; bu ilme başvuru düzeyleri ve fıkhın bireysel ve toplumsal problemlerin çözümüne katkı sağlama kapasitesi hakkındaki görüşleri sorulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Online Sesli Foto (OSF)” tekniği kullanılmış; elde edilen verilerin analizi ise “Online Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (OYFA)” yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma, deprem bölgesinde bulunan, 98’i aktif öğrenci olmak üzere toplam 139 kişinin katılımıyla yürütülmüş; ancak veri analizi 121 anket üzerinden yapılabilmiştir. Araştırmacı, bulguları en doğru biçimde yansıtabilmek amacıyla elde ettiği verileri, anket sürecinde iş birliği yaptığı gönüllü üniversite öğrencilerinden gelen geri bildirimlerle daha da zenginleştirmiştir. Ayrıca elde edilen bulgular online seminer ve konferanslar aracılığıyla paylaşılarak, aktif sosyal savunuculuk faaliyetleri de yürütülmüştür. Çalışma sonucunda, inanç, ibadet, sosyal sorumluluk, dinî rehberlik ve manevi danışmanlık gibi ana başlıklar altında toplanan 29 temel tema tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, toplumun önemli bir kesimi için din, güvenli bir sığınak; fıkıh ilmi ise başvurulabilir bir kaynak olarak görülmekte ve afet süreçlerinde hem bireysel hem de toplumsal düzeyde yol gösterici bir işlev üstlendiği anlaşılmaktadır.
Keywords : İslâm Hukuku, Afet, Kahramanmaraş Depremleri, Deprem İlmihali, Online Sesli Foto (OSF), Online Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (OYFA), Fetva

ORIGINAL ARTICLE URL