Osmanlı Devleti’nde Hz. Peygamber’in Hukukunu Korumaya Yönelik Tedbirler: Ahî Çelebî’nin Risâle fî sebbi’n-Nebî Aleyhisselâm ve ahkâmihî İsimli Risalesinin Tahkik ve Değerlendirilmesi

Authors : Ünal Şahin

Pages : 189-221

Doi:10.59777/ihad.1771215

View : 436 | Download : 195

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İnsan onurunun korunması, hukukun temel ilkeleri arasında yer alan evrensel bir değerdir. Doğuştan her insan için var olan bu hak, her dönemde hukukçular tarafından farklı biçimlerde normatif zemine taşınarak ifadelendirilmiştir. Ancak peygamberlerin ve özelde Hz. Peygamber’in (sallallâhu aleyhi ve sellem) onurunun ve hukukunun korunması, inanca dayalı bir gereklilik taşıyarak hukuksal alanın ötesinde bir anlam kazanmaktadır. Çünkü Peygamberlere iman, bunun zımnında onların hukukunu korumayı imanî bir mesele hâline getirmektedir. Klasik dönem İslam hukukçuları, konuyla ilgili müstakil eserler kaleme alarak, Hz. Peygamber’in hukukunu ihlâl eden kimselere -ister müslüman ister zimmî olsun- uygulanacak cezaları normatif bir çerçevede sistemleştirmişlerdir. Günümüzde ise Türk pozitif hukukundaki mevcut boşluklar ve ifade özgürlüğünün sınırlarının muğlak olması, marjinal bazı kimselerin Hz. Peygamber’i tezyif etme cüretini göstermesine, toplumsal infiale ve kaotik ortamların oluşmasına zemin hazırlamaktadır. Binaenaleyh günümüz pozitif hukuk sisteminde buna dair bir kanun maddesiyle tüm peygamberlerin özelde ise Hz. Peygamber’in şahs-ı manevisi anayasal zeminde doğrudan koruma altına alınmalı, ifade özgürlüğünün sınırları net olarak çizilmeli, hakaret ve tahkir eylemlerine açık cezai müeyyideler belirlenmeli ve böylelikle toplumdaki dinî hassasiyetleri zedeleyen fiiller engellenerek kamu düzeni korunmalıdır. Bu çalışmada, Osmanlı âlimlerinden Ahî Çelebî’ye ait Risâle fî sebbi’n-Nebî ve ahkâmihî isimli risale ilk defa tahkik edilmiştir. Çalışmada, Osmanlı Devleti’nde Hz. Peygamber’in hukukunu korumaya yönelik tasavvurun ne şekilde olduğunun gösterilmesi hedeflenmiştir. Makalede, risâlenin aidiyet sorunları giderilmiş, muhtevası, yazım sebebi ve güncel bağlamı incelenmiştir. Son kısımda ise mevcut hukukî boşlukları gidermek ve kamu düzenini korumak amacıyla, tüm peygamberlerin özelde Hz. Peygamber’in şahs-ı manevisinin anayasal zeminde doğrudan koruma altına alınmasına yönelik somut öneriler sunulmuştur. Ayrıca, konunun uluslararası hukuk platformlarına (AİHM, UMIHK) taşınmasının gerekliliği vurgulanmıştır.
Keywords : Fıkıh, Hz. Peygamber’in Hukuku, Ahî Çelebî, Risâle fî sebbi’n-Nebî, Yaptırım

ORIGINAL ARTICLE URL