İmam Mâlik’in Vefatına Kadar Muvatta’dan Hadis Eksilttiği İddiasının İncelenmesi

Authors : Tuğberk Uğurlu

Pages : 285-310

Doi:10.20486/imad.1649763

View : 241 | Download : 160

Publication Date : 2025-08-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Klasik dönemden günümüze Muvatta’ hakkında yapılan çalışmalarda eserin ihtiva ettiği hadis miktarlarıyla ilgili abartılı rakamlar zikredilmiştir. Yakın döneme gelindiğinde ise hadis sayılarıyla ilgili iddialar daha mutedil bir zemine oturtulabilmiştir. Ayrıca, yakın dönemde Muvatta’ın rivayet nüshaları arasında yapılan mukayeseye dayalı araştırmalarda İmam Mâlik’in eserindeki tasarruflarının hadis eksiltmekten ziyade eklemek üzere gerçekleştiği iddia edilmiştir. İmam Mâlik’in eseri üzerinde uyguladığı hadis eksiltme ve ekleme tasarruflarının vefatına kadar devam ettiği görüşü ise yapılan çalışmaların ortak kanaati olarak hadis sahasında yaygınlık kazanmıştır. Ancak bu ön kabul, İmam Mâlik’in fıkhî meseleler hakkındaki nihai görüşlerinin tespiti noktasında bazı problemlere sebep olmaktadır. Nitekim, Mâlikî ulemanın mezhep içi fıkıh meselelerini çözerken istifade ettiği Muvatta’ dışı İmam Mâlik hadisleri ve fetvaları incelendiğinde, onun eseri üzerindeki tasarruflarının vefatına kadar devam ettiği ön kabulünün sorgulanması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu çalışmada, İmam Mâlik’in Muvatta’ına dahil etmediği hadislerden ve fetvalarından istifade edilerek, eserindeki hadisler üzerindeki tasarruflarının müddeti incelenmiş, vefatına kadar eseri üzerinde hadis ekleme ve eksiltme usulünün devam ettiği iddialarının gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiştir.
Keywords : Hadis, Mâlik b. Enes, Muvatta’, Rivayet Nüshası, Fetva.

ORIGINAL ARTICLE URL