Hz. Ali cenknâmelerinden “Yemâme Cengi”nin yeni bir nüshası

Authors : Rugeş DEMİR

Pages : 50-64

View : 28 | Download : 10

Publication Date : 2021-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Hz. Ali cenknâmeleri 13. ve 14. yüzyıldan itibaren tercüme veya telif yoluyla Türk edebiyatına kazandırılmış ve Türk milleti tarafından kabul görmüş önemli halk anlatılarıdır. Bu anlatılar, insanlara gazâ ruhunu aşılamayı ve onlara ideal bir Müslüman tipi sunmayı amaçlamıştır. Türk edebiyatı bünyesinde destansı niteliğe sahip olan cenknâmeler, İslâm dünyasında örnek şahsiyet olarak bilinen Hz. Ali’nin çevresinde gelişen olayları konu almıştır. Hz. Ali’nin yiğitliğinin ve kahramanlığının anlatıldığı bu eserler İslâmiyet’i yaymak ve benimsetmek için hem sözlü kültürde hem de yazılı kültürde önemli bir araç olarak kullanılmıştır. Hz. Ali cenknâmeleri manzum veya mensur bir şekilde kaleme alınmıştır. Fakat manzum bir şekilde kaleme alınan cenknâmelerin sayısı azdır. Bunlardan birisi de Hz. Ali cenknâmelerinden “Yemâme Cengi”dir. Bu cenknâmenin bir nüshasına da Kastamonu’da ulaşılmıştır. Konusu itibariyle; Hz. Ali’nin, çocuklarını kaçıran Yemâme adlı bir kâfirle mücadelesinin anlatıldığı bu metin, Eski Anadolu Türkçesinin dil özellikleriyle kaleme alınmıştır. Ayrıca hicrî 1140 (1727) tarihinde tamamlanmasıyla da en eski Yemâme nüshası olma özelliğini taşımaktadır. Bu çalışmada öncelikle Hz. Ali cenknâmeleri hakkında bilgi verilmiş, ardından “Yemâme Cengi”nin yeni tespit edilen Kastamonu nüshası çeşitli yönlerden incelenmiştir.
Keywords : cenkname, Yemame cengi, Kastamonu nüshası, Hz Ali, halk edebiyatı

ORIGINAL ARTICLE URL