16. Yüzyıl Portekiz Kroniklerindeki Müslüman Algısı Üzerine Bazı Tespitler

Authors : Hava Önalan

Pages : 237-261

Doi:10.26650/iuitd.2025.1598232

View : 55 | Download : 34

Publication Date : 2025-04-03

Article Type : Research Paper

Abstract :On altıncı yüzyıl Portekiz kronikleri coğrafi keşifler dönemini epik bir dille anlatırken, Müslümanlara ve İslamiyet’e yönelik nefret söylemleriyle de dikkat çekmektedir. Bu kroniklerde Hz. Muhammed’in hayatı ve İslamiyet, genellikle taraflı ve küçümseyici bir üslupla ele alınmıştır. Portekiz’in Hindistan’daki faaliyetleri Müslüman devletlerle yalnızca ekonomik rekabeti değil, dinî çatışmayı da beraberinde getirmiştir. Mekke, Medine ve Cidde gibi İslam dünyasının kutsal şehirlerini tahrip ederek Hz. Muhammed’in naaşını kaçırmaya yönelik emellere dair planlar, ayrıntılı bir biçimde kaleme alınmıştır. Müslümanlar genellikle “Muhammed’in takipçileri” ya da “yanlış dinin mensupları” gibi ifadelerle aşağılanmış; Mekke, Medine ve Cidde ise “tahrip edilmesi gereken yerler” olarak betimlenmiştir. Afonso de Albuquerque (ö.1515) ve diğer Portekizli liderlerin yazışmalarında, bu şehirleri yıkma planlarının açıkça dile getirildiği görülmektedir. Portekiz, ekonomik çıkarlarını koruma amacıyla Müslüman devletler arasındaki çatışmaları desteklemiş ve bu zayıflıkları, lehine kullanmıştır. Dönemin kronik yazarları, İslamiyet’i bir “sapkınlık” olarak tanımlarken Hıristiyanlığı yücelten bir anlatımı tercih etmişlerdir. Kronikler, Portekiz’in dinî ve siyasi söylemlerini yansıtmanın yanı sıra iki din arasındaki gerilimli ilişkiyi ve bu ilişkinin ekonomik, politik ve kültürel bağlamlarını anlamak için önemli birer belge niteliği taşımaktadır. Bu makale; on altıncı yüzyılda yaşanan Müslüman-Hıristiyan çatışmasını, dönemin Portekizli kronik yazarlarının gözünden anlatmayı amaçlamaktadır.
Keywords : İslamiyet, Müslüman, Hıristiyan, Portekiz, 16. Yüzyıl, Hz. Muhammed

ORIGINAL ARTICLE URL