Ömer Nasuhi Bilmen’in Tefsirinde Müşkilü’l-Kur’ân’a Yaklaşımının İncelenmesi

Authors : Yahya Arslan

Pages : 177-196

Doi:10.34082/islamiilimler.1708007

View : 211 | Download : 253

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Ömer Nasuhi Bilmen (öl. 1391/1971), Kur’ân-ı Kerîm’in anlaşılması ve tefsir edilmesi noktasında incelenmesi gereken önemli bir âlimdir. İslami ilimlerin hemen her alanında geniş bir müktesebata sahip olan Bilmen, önemli bir tefsir olan Kur’ân-ı Kerîm’in Türkçe Meâl-i Âlîsi ve Tefsiri adlı eserinde de Ulûmü’l-Kur’ân’a dair çeşitli izahlarda bulunmuş ve önemli bilgiler sunmuştur. Bilmen’in bu ilimler içerisinde ele aldığı konulardan biri de Müşkilü’l-Kur’ân ilmidir. Müşkilü’l-Kur’ân, Kur’ân-ı Kerîm’in bazı âyetleri arasında ilk bakışta ihtilaf ve zıtlık varmış gibi görünen, esasında ise herhangi bir tenakuzun bulunmadığını ifade eden ilimdir. Müşkil ifadelerin Kur’ân-ı Kerîm’de bulunma sebeplerinin ise konu ihtilafı, hakikat ve mecaz ihtilafı, fiilin faile isnadı noktasındaki ihtilaf, zıt anlamlılıktan kaynaklanan ihtilaf ve gerçeğin farklı formlarda aktarılması hususlarının olduğunu söylemek mümkündür. Bu açıdan bakılınca diğer ilimlerde olduğu gibi tefsir ilminde de önemli bir konuma sahip olan Bilmen’in Kur’ân-ı Kerîm’deki müşkil ifadeler meselesinde yaptığı izahlar ve değerlendirmeler önem arz etmektedir. Bu ilmin önemini ve Bilmen’in tefsirdeki konumunu dikkate alarak ilgili makalede birtakım örnekler üzerinden Bilmen’in müşkil ifadelere nasıl izahlar getirdiğini dikkatlere sunmak amaçlanmaktadır. Makale; Müşkilü’l-Kur’ân kavramını, alt başlıklarıyla işkâle yol açan sebepleri ve sonuç kısmını kapsamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak Bilmen’in, Kur’ân-ı Kerîm’in Türkçe Meâl-i Âlîsi ve Tefsiri odak nokta seçilmiş, diğer tefsirlerden ve çalışmalardan da istifade edilerek müşkil ifadelerin Kur’ân-ı Kerîm’de bulunma sebepleri dikkate alınmış ve ilgili tefsirden örnekler verilmiştir. Bu örneklerin işaretiyle Bilmen’in, Müşkilü’l-Kur’ân ilminin konusu olan müşkil ifadeleri nasıl değerlendirdiği dikkatlere sunulmuştur. Neticede bu çalışmada, ilk bakışta ihtilaf gibi görünen müşkil âyetlerin Bilmen’in tefsirinde nasıl açıklandığına dair örnekler üzerinden sistematik bir analiz yapılmıştır.
Keywords : Tefsir, Kur’ân-ı Kerîm, Bilmen, Ulûmü’l-Kur’ân, Müşkilü’l-Kur’ân

ORIGINAL ARTICLE URL