İptal Kültürü Teorisi: İlgili Literatür Üzerine Teorik Bir İnceleme

Authors : Başak Akmeşe, Raci Taşcıoğlu

Pages : 372-386

Doi:10.17336/igusbd.1327342

View : 185 | Download : 240

Publication Date : 2025-04-21

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu araştırmada 2017 yılında “#MeToo” hareketi ile başlatılan ve 2022 yılında geniş kitlelerin taraf olma düşüncesi ile devam ettirdikleri “İptal Kültürü” olgusu betimleyici bir yaklaşımla incelenmiştir. Literatür taraması sonucunda kavramın tanımı, tarihsel arka planı, ilgili kavramların tanımları ve iptal kültürüne yönelik yapılan eleştirilere ilişkin başlıklar oluşturulmuştur. İptal kültürü olgusunun derinlemesine irdelendiği bu araştırmada söz konusu eğilimin daha önce kavram olarak ve tek başlık altında neredeyse hiç incelenmediği tespit edilmiş, bu yönüyle literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda birbirleriyle karıştırılan iptal kültürü ve linç kültürü kavramlarının farklılaşan yönleri ifade edilmeye çalışılmıştır. Yapılan literatür araştırmasında, sanal ortamda yapılan paylaşımların yaratmış olduğu etkinin, iptal kültürüne dönüşmesi sonucunda; “Hashtag” aktivizmiyle linç’e uğrayanların yaşamları boyunca elde ettikleri edinimlerin hiçe sayıldığı, toplumsal linçin etkisiyle sosyal medyadan ve sosyal hayattan dışlandığı, bireyin iş hayatını ve özel hayatını etkileyecek oranda kişilik haklarının itibarsızlaştırıldığı tespit edilmiştir. Bu araştırma ayrıca “Bizden olmayanın yok edilmesi” görüşünün hâkim olduğu bu olguya ve sebebiyet verdiği zararların tazminine yönelik önlemlerinin de alınması gerekliliğini ortaya koymuştur.
Keywords : İptal Kültürü, Linç Kültürü, Hashtag Aktivizmi, Sosyal Medya, Toplumsal Linç

ORIGINAL ARTICLE URL