KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA HÂKİMİN CEZA KOŞULUNU İNDİRME YETKİSİ

Authors : Hasan KARSLIOĞLU

Pages : 109-138

View : 30 | Download : 9

Publication Date : 2022-03-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Sözleşmeler hukukunun en tartışmalı konularından biri olan ceza koşulu konusu ve ceza koşulunda hâkimin ceza koşulunu indirme yetkisi, uygulamada da sıkça karşılaşılan bir konudur. Bu nedenle çalışmamızda biz de ceza koşulunun doğumu ve tarihsel gelişimi kapsamında, hâkimin takdir yetkisini, farklı ülkelerdeki uygulama örneklerini ele alarak incelemeyi hedefledik. Bu çalışmamızda, ceza koşulunun sadece kıta Avrupası temelinde yer alan Roma Hukuku kapsamında değil aynı zamanda İngiliz Hukuku’nda da uzun süredir devam eden ceza koşulu uygulamalarının olduğu, bununla birlikte İngiliz Hukuku’nda uygulanan ceza koşulunun Kıta Avrupası ile ortak yanları incelenmiştir. Burada, İngiliz Hukuku’nu esas almamızın en önemli nedenlerinden birisi, örfi hukuku (“common law”) esas alan anlayışın ve kolonileşme dönemi kapsamında dünya üzerinde birçok bölgede uygulanan hukukunun, halen İngiliz Hukuku olmasıdır. İngiliz Hukukunda yer alan ceza koşulunun Amerika Birleşik Devletleri ve Avusturalya da dahil olmak üzere örfi hukuk yargılarında benzer uygulamalar kapsamında benimsendiğini görülmektedir. Roma Hukuku temeli olan İsviçre Hukuku ve Alman Hukuku’na da çalışmamızda yer verilmiştir. Bu çalışmamızda, İsviçre ve Türk Hukuku birlikte karşılaştırılmış olup; İngiliz ve Alman Hukuku kapsamında ceza koşulunun tarihsel gelişimi ve ceza koşulunun hâkim tarafından indirilmesi ele alınmıştır. Bu çalışmamızda yapmış olduğumuz incelemeler ile birlikte, son bölümde milletlerarası hukuk kapsamında ceza koşulunun incelemiş olduğumuz ülkeler bazında nasıl ele alındığı ve kamu düzeni kapsamında değerlendirmeye tâbi tutulup tutulamayacağı değerlendirilmiştir.
Keywords : Ceza Koşulu, Hakimin Takdir Yetkisi, Ceza Koşulunun İndirilmesi, Ceza Koşulunun İndirilmesinin Hukuki Niteliği, Hakkaniyet İlkesi, Aşırı Ceza Koşulu

ORIGINAL ARTICLE URL