HMK m.222/V’e Göre Ticari Defterlerin Delil Olabilmesi Bakımından Dayanak Belgelerin İbrazının Gerekliliği

Authors : Makbule Ceren Erdem

Pages : 729-756

View : 87 | Download : 704

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 18 gereğince tacirler ticari defter tutmakla yükümlüdür. 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununda ticari defterlerle ispat kuralına yer verilmiş ancak bu kural modern kanunlarda yer almadığı ve ispat hukuku kurallarıyla bağdaşmadığı yönündeki gerekçelerle TTK’ya alınmamıştır. Ancak, ticari defterlerle ispat kuralına senetle ispat kuralını yumuşattığı gerekçesiyle 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda (HMK) yer verilmiştir. Maddede ticari defterlerin sahibi lehine ve aleyhe delil olabilmesi yanında münhasıran ticari defterlere dayanılarak ispatta bulunulmasına yönelik şartlar düzenlenmiştir. Kanunda yer verilen bu şartlar arasında dayanak belgelerin de ibrazının gerekli olup olmadığı hususunda açık bir ifadeye yer verilmemiştir. Ticari defter kayıtlarının dayanağı belgelerin bulunması gerektiği yönündeki maddi hukuk hükümlerinin varlığı, ticari defterlerin delil olabilmesi bakımından da bu şartın aranıp aranmayacağı noktasında görüş farklılıklarına yol açmıştır. Öğreti ve yargı içtihatlarında çoğunlukla ticari defterlerin lehe delil olması bakımından dayanak belgelerin gerekip gerekmediği yönünde görüşler ileri sürülmüştür. HMK m. 222/V’e göre münhasıran karşı taraf ticari defterlerine dayanılarak ispat faaliyetinde bulunulmak istenmesi halinde dayanak belgelerin ibrazının gerekip gerekmeyeceği konusu önem arz etmektedir.
Keywords : Ticari Defter, Defter Tutma Yükümlülüğü, Delillerin Hasredilmesi, Lehe ve Aleyhe Delil Olma, Dayanak Belgeler

ORIGINAL ARTICLE URL