Ruh Sağlığı Çalışanlarında Travmanın Sessiz Yükü: İkincil Travmatik Stres, Tükenmişlik ve Psikolojik Sermaye Dinamikleri

Authors : Gurbet Arslan, Yasemin Kuş

Pages : 907-934

Doi:10.46928/iticusbe.1730952

View : 119 | Download : 199

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, ruh sağlığı çalışanlarının ikincil travmatik stres algısı ile tükenmişlik düzeyi arasındaki ilişkide psikolojik sermayenin aracı rolünü incelemektedir. Mevcut çalışmanın özgün değeri, ikincil travmatik stresi ruh sağlığı çalışanlarında tükenmişlik için bir risk faktörü olarak ele alması ve bu ilişkide psikolojik sermayenin işlevini araştırmasıdır. Katılımcılar, Türkiye’de görev yapan 283 ruh sağlığı profesyonelinden oluşmaktadır. Veriler demografik bilgi formu, ikincil travmatik stres ölçeği, tükenmişlik ölçeği ve psikolojik sermaye ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modeli kapsamında desenlenmiş ve değişkenler arasındaki dolaylı etkileri test etmek amacıyla aracılık analizi uygulanmıştır. Veri analizinde tanımlayıcı istatistikler ve korelasyon analizleri için SPSS, aracılık analizi için ise PROCESS makro eklentisi (Model 4) kullanılmıştır. Korelasyon analizleri, ikincil travmatik stres ile tükenmişlik arasında güçlü ve pozitif yönde; psikolojik sermaye ile tükenmişlik arasında ise güçlü ve negatif yönde bir ilişki olduğunu göstermektedir. Aracılık analizi sonucunda, psikolojik sermayenin ikincil travmatik stres ile tükenmişlik arasındaki ilişkide aracı rolü bulunmuştur. Bulgular, psikolojik sermaye aracılığıyla ikincil travmatik stresin tükenmişlik üzerindeki olumsuz etkisinin zayıfladığını ortaya koymaktadır. Araştırmanın kesitsel desende yürütülmesi ve yalnızca ruh sağlığı çalışanlarıyla gerçekleştirilmiş olması, bulguların nedensel çıkarımlarını ve farklı meslek gruplarına genellenebilirliğini sınırlandırmaktadır. Sonuçlar, ruh sağlığı çalışanlarının tükenmişliğinin azaltılmasında psikolojik sermayeyi güçlendirmeye yönelik müdahalelerin geliştirilmesinin önemli olduğunu ortaya koymaktadır.
Keywords : ikincil travmatik stres, tükenmişlik, psikolojik sermaye, ruh sağlığı çalışanları

ORIGINAL ARTICLE URL