Yargısal Akıl Yürütmenin İzinde: Kadın Cinayeti Davalarında Tasarlama ve Haksız Tahrik Ayrımına Dair Bir Yargıtay Analizi

Authors : Nedim Havle
Pages : 1-12
Doi:10.26650/iukad.2025.1725709
View : 116 | Download : 222
Publication Date : 2025-10-23
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmanın amacı, Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun, kadın cinayeti konulu emsal kararlarında, kritik öneme sahip olan ‘kast’, ‘taksir’, ‘tasarlama’ ve ‘haksız tahrik’ gibi kavramları yorumlarken, failin suçun manevi unsuruna ilişkin zihin durumunu tespit etmek için başvurduğu davranışsal göstergeleri, kanıt değerlendirme pratiklerini ve örtük psikolojik varsayımları ortaya koymaktır. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden çoklu vaka analizi yöntemiyle yürütülmüştür. Veri setini, amaçlı örneklemle seçilen 5 adet emsal niteliğindeki Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararı oluşturmaktadır. Bu kararlar, içerik ve tematik analiz teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Analiz, Yargıtay\\\'ın failin zihin durumunu tespit ederken çok yönlü bir akıl yürütme pratiği sergilediğini göstermiştir: Kurul, bir yandan suç öncesi hazırlık gibi davranışsal göstergelerle ‘tasarlama’ kastını inşa ederken; diğer yandan maddi kanıtlarla çelişen ‘haksız tahrik’ iddialarını elemektedir. En önemlisi, Yüksek Mahkeme\\\'nin, delillerle desteklenmeyen veya spekülatif kurgulara dayanan tasarlama mahkûmiyetlerini ‘şüpheden sanık yararlanır’ ilkesi gereği bozduğu tespit edilmiştir. Kararlarda ayrıca, maddi kanıtların sanık beyanı ve güvenilirliği düşük tanık ifadeleri gibi diğer delillere üstün tutulduğu hiyerarşik bir pratik saptanmıştır. Yargıtay\\\'ın karar verme pratiği, rasyonel ve kanıta dayalı bir analiz çabası ile toplumsal cinsiyet rolleri ve onur kültürü gibi sosyo-kültürel kodların etkisi arasındaki gerilimi yansıtmaktadır. Bu durum, adli karar verme süreçlerinin arkasındaki karmaşık dinamikleri ve örtük varsayımları aydınlatmaktadır.
Keywords : Kadın Cinayetleri, Tasarlama, Haksız Tahrik, Kast, Delil Değerlendirmesi, Yargısal Akıl Yürütme

ORIGINAL ARTICLE URL