Merkez Bankalarının Para Politikası Duyurularında Okunabilirlik: FED, ECB ve TCMB Örnekleri

Authors : Mehmet Fatih Görgün, Erhan Demireli, Sevinc Güler Özçalık

Pages : 115-134

Doi:10.56203/iyd.1741719

View : 34 | Download : 86

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Merkez bankalarının politika iletişimi, yalnızca alınan kararların kamuoyuna duyurulması süreci değil, aynı zamanda ekonomik beklentilerin yönlendirilmesinde ve piyasa güveninin sağlanmasında kritik bir rol oynamaktadır. Merkez bankalarının politika iletişiminde açık ve anlaşılır dil kullanımı, piyasa aktörlerinin kararları daha doğru yorumlamasına olanak tanımakta ve makroekonomik istikrarı desteklemektedir. Bu çalışmada, Amerikan Merkez Bankası (Federal Reserve System [FED]), Avrupa Merkez Bankası (European Central Bank [ECB]) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayınlanan para politikası basın duyurularının okunabilirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Flesch-Kincaid Okunabilirlik Testi (Flesch-Kincaid Readability Tests [FK]), Gunning Fog Endeksi (Gunning Fog Index [FOG]), Gobbledygook Ölçüsü (Simple Measure of Gobbledygook [SMOG]), Coleman-Liau Endeksi (Coleman-Liau Index [CLI]), Otomatik Okunabilirlik Endeksi (Automated Readability Index [ARI]) ve Lesbarhets Endeksi (Lesbarhetsindex [LIX]) yöntemleri kullanılarak yapılan hesaplamalar, merkez bankalarının iletişim stratejilerine dair bulgular sunmaktadır. Analizler, duyuru metinlerinin zaman içinde nasıl değiştiğini ve bankaların kullandığı dilin anlaşılabilirlik düzeylerini ortaya koymaktadır. Ayrıca çalışma, okunabilirlik analizinin diğer metin analizi teknikleri ile birlikte kullanılarak daha sağlıklı sonuçlara ulaşılabileceğini vurgulamaktadır. Bu yaklaşım, ekonomik metinlerin daha bütüncül bir şekilde değerlendirilmesini sağlayarak, iletişim stratejilerinin yeniden şekillendirilmesine katkıda bulunacaktır.
Keywords : Okunabilirlik analizi, doğal dil işleme, merkez bankası iletişimi

ORIGINAL ARTICLE URL