Öneri Karar Destek Sistemlerinin Karar Süreçlerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi

Authors : Mısra Yıldırım, Esra Tunçer, Türkay Henkoğlu

Pages : 135-151

Doi:10.56203/iyd.1770321

View : 105 | Download : 151

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışma, öneri karar destek sistemlerinin bireysel ve kurumsal düzeydeki karar alma süreçleri üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Teknolojik gelişmeler ve dijital dönüşümün etkisiyle, veri temelli karar alma süreçleri günümüz organizasyonlarının temel dinamiklerinden biri haline gelmiştir. Bu bağlamda, çalışmada içerik tabanlı filtreleme, işbirlikçi filtreleme ve hibrit sistemler gibi öneri sistemlerinin işleyişi ve karar destek sistemleriyle entegrasyonu incelenmiştir. Çalışma, sağlık, finans, e-ticaret ve kamu yönetimi gibi farklı sektörlerden örneklerle desteklenerek, öneri sistemlerinin karar kalitesi, doğruluk ve verimlilik üzerindeki etkilerini somutlaştırmaktadır. Literatür taramasına dayalı bu araştırmada yalnızca algoritmik performans değil, aynı zamanda bu sistemlerin karar verici üzerindeki bilişsel, davranışsal ve etik etkileri de ele alınarak değerlendirilmiştir. Veri bilimi ve makine öğrenmesinin karar süreçlerindeki rolü detaylandırılmış, veri odaklı karar almanın sağladığı avantajların yanında veri güvenliği, algoritmik önyargı ve etik sorunlar gibi zorluklara da değinilmiştir. Netflix, McDonald’s, UBER ve Zara gibi firmalardan elde edilen gerçek hayat uygulamalarıyla, öneri karar destek sistemlerinin işletmelerde stratejik karar mekanizmalarına olan katkıları ortaya konmuştur. Bu yönüyle çalışma, karar destek sistemlerinin teknik altyapısının ötesine geçerek, karar süreçlerindeki çok boyutlu etkilerini bütüncül bir yaklaşımla analiz etmekte, araştırmacılar, iş dünyası profesyonelleri ve politika yapıcılar için değerli bir kaynak sunmaktadır.
Keywords : Öneri Sistemleri, Karar Destek Sistemleri, Veri Bilimi, Makine Öğrenmesi, Karar Kalitesi

ORIGINAL ARTICLE URL