The Impact of Environmental Education Based on Nature Experience on the Cognitive and Affective Domains of Primary School Students towards the Environment

Authors : Mustafa ÖZGENEL, Gülşen Rabia ÇATAK BAY

Pages : 1-20

View : 37 | Download : 14

Publication Date : 2019-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Doğal kaynakları sorumsuzca kullanıp çevreyi kirleterek, dönüşü olmayan çok zor felaketlere yol açacağını yeni yeni farkına varan insanoğlu, bu durumu değiştirmek için çevre eğitiminin gerekliliğini geçte olsa fark etmiştir. Çevre eğitimi dünya da ve ülkemizde eğitim programlarına girmiş, okullarda ders olarak okutulmaktadır. Ulusal ve uluslararası pek çok sivil toplum örgütü çevre eğitimleri vererek doğal kaynakları hızla tükenen, kirletilen gezegenimizde çevrenin bir parçası ve maalesef tüm olanların sorumlusu olan insanın farkındalığını artırmaya çalışmaktadır. Bu araştırmada, doğa deneyimine dayalı çevre eğitiminin ilkokul öğrencilerinin çevreye yönelik bilişsel ve duyuşsal alanlarına etkisinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2018 yılında İstanbul-Kadıköy ilçesinde bir devlet ilkokulunda dördüncü sınıfta öğrenim gören 11’i kız 11’i erkek toplam 22 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tek gruplu ön-son test deneysel desen tercih edilmiştir. Deney grubuna doğa deneyimine dayalı 3 haftalık 15 saat çevre eğitimi verilmiştir. Eğitim programı çerçevesinde öğrencilere, yapılacak olan eğitim gezisinde alacakları eğitimi konu edinen doğa, çevre ve geri dönüşüm animasyon filmleri izletilmiştir. Eğitim programı çerçevesinde katı atık merkezinde atıkların ayrıştırılması ve depolanması incelenmiş, botanik parkta bulunan bitkiler tanıtılmış ve endemik bitkilerin incelendiği doğa yürüyüşü yapılmış, botanik parkın bir bölümü olan ve çevre felaketlerinin bitkiler ve toprak üzerindeki etkilerini gösteren tuz bahçesinde incelemelerde bulunulmuş, okul bahçesinde bulunan ağaçlar tanıtılarak, öğrencilerle birlikte isimlendirilmişlerdir. Okul bahçesinde, araştırmacılar tarafından yazılan “Ağaçları Keşfediyorum” adlı oyun oynatılmış, isimlendirdikleri ağaçların özellikleriyle tanımaları yönünde çalışma yapılmıştır. Botanik parktaki, organik atıkların geri dönüşümü için hazırlanmış olan kompost dönüşüm birimi gezilmiş ve limonluk serasında nesli tükenmekte olan bitkilerle, tropik bitkiler incelenmiştir. Çalışma sırasında ayrıca,  İSKİ yetkilerince “Suyun Geri Dönüşüm Serüveni” adlı eğitim, Çekül tarafından “Suyun Öyküsü” ve “Tohum ve Tohumun Yolculuğu”, Yaratıcı Çocuklar Derneği tarafından da “Sürdürülebilir Çevre” konulu atölye çalışmalarıyla öğrencilerin eğitime aktif katılımları sağlanmıştır. Eğitime başlarken öğrencilere not defterleri dağıtılmış ve aldıkları her eğitimin sonunda, öğrendikleri farklı üç kelimeyi not etmeleri istenmiş ve her günün sonunda defterler toplanarak, yazdıkları kontrol edilmiştir. Araştırmanın başında ve sonunda deney grubuna Avan, Aydınlı, Bakar ve Alboğa (2011) tarafından geliştirilen “çevre duygu ölçeği” ile “çevre bilgi ölçeği” ön-son testler uygulanmıştır. Verilerin analizinde ilişkili örneklemler için t testi analizi yapılmıştır. Araştırmada ulaşılan sonuca göre doğa deneyimine dayalı çevre eğitimi ilkokul öğrencilerinin çevreye yönelik bilişsel ve duyuşsal alanlarını olumlu yönde etkilemiş ve geliştirmiştir.    
Keywords : Doğa Deneyimi, Çevre Eğitimi, Bilişsel ve Duyuşsal Alan

ORIGINAL ARTICLE URL