Ortaokul Öğrencilerinin Sismoloji Kavramlarını Algılayışları: Metaforik Bir İnceleme

Authors : Kevser Arslan, Asli Görgülü Arı, Meryem Hayır Kanat

Pages : 145-168

Doi:10.46423/izujed.1666306

View : 143 | Download : 187

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Çalışmada, ortaokul öğrencilerinin sismoloji, sismolog ve sismograf kavramlarına yönelik oluşan algılarının, metaforlar aracılığıyla ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerine dayalı metafor analizi çalışması olarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örneklemesine başvurularak belirlenen ve altıncı sınıf düzeyinde öğrenim gören toplam 30 öğrenci oluşmaktadır. Çalışma verileri, sismoloji, sismolog ve sismograf kavramlarının benzetileceği metaforun ve benzetme gerekçesinin yazılacağı cümlelerin, yer aldığı metafor formu aracılığıyla elde edilmiştir. Metafor formundan elde edilen veriler içerik analizine başvurularak çözümlenmiştir. Araştırma bulguları doğrultusunda, öğrencilerin sismoloji ve sismograf kavramlarına yönelik 30 farklı metafor oluşturduğu tespit edilmiştir. Öğrenciler sismoloji kavramına ait 11 metafor üretmiş ve sismoloji kavramını deprem bilimi, araştırma, beyin, kılavuz, bilgi ağı metaforlarıyla ilişkilendirmiştir. Sismograf kavramı ise öğrenciler tarafından 10 metafor yardımıyla açıklanmış ve deprem ölçer, termometre, tartı, hesap makinesi, radar metaforları kullanılmıştır. Sismolog kavramına ait 9 metaforun öne çıktığı ve öğretmen, doktor, bilim insanı, bilgin metaforlarının üretildiği belirlenmiştir. Araştırma sonuçları doğrultusunda, öğretim programlarında sismoloji ve sismoloji ile ilgili kazanımların daha ayrıntılı ve bütüncül ele alınması önerilmektedir.
Keywords : Sismoloji, Sismolog, Sismograf, Algı, Metafor, Ortaokul.

ORIGINAL ARTICLE URL