Kadınların Suç Korkusu ve Cinsiyet Paradoksu: Savunmasızlık Teorisi Temelli Kavramsal Bir İnceleme

Authors : Mehmet Demirbaş

Pages : 617-648

Doi:10.21798/kadem.2025.195

View : 101 | Download : 190

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Review Paper

Abstract :Suç korkusu, resmi suç istatistiklerindeki dalgalanmalara doğrudan bağlı olmayan, süreklilik gösterebilen ve toplumsal düzeyde çok katmanlı biçimde deneyimlenen bir olgudur. Bu korku yalnızca bireylerin potansiyel mağduriyetlerine ilişkin öznel değerlendirmelerini değil, aynı zamanda bu değerlendirmelerin tetiklediği duygusal tepkileri (örneğin kaygı, güvensizlik) ve bunlara karşı geliştirilen davranışsal stratejileri de kapsamaktadır. Zaman içinde psikososyal olarak azalmayan bu korkunun, bireylerin yaşam kalitesini etkileyen çeşitli sonuçlarla ilişkilendiği bilinmektedir. Bunlar arasında depresyon, fiziksel işlevselliğin düşmesi, sosyal izolasyonun artması ve günlük hareketliliğin kısıtlanması gibi etkiler yer almaktadır. Suç korkusu literatüründe en istikrarlı bulgulardan biri, kadınların erkeklere kıyasla daha yüksek düzeyde suç korkusu bildirmesidir. Bu durum, kadınların birçok suç türünde mağduriyet oranlarının erkeklerden daha düşük olmasına rağmen ortaya çıktığından, literatürde cinsiyet paradoksu olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma, söz konusu paradoksu savunmasızlık teorisi çerçevesinde ele almayı amaçlamaktadır. Teori, suç korkusunun üç temel boyutta şekillendiğini ileri sürmektedir: bireyin suça maruz kalma olasılığına ilişkin algısı, suç eylemi üzerinde kontrol kaybı hissi ve olayın doğuracağı olası sonuçların ciddiyeti. Kadınların fiziksel, toplumsal ve çevresel savunmasızlıklarının yanı sıra, cinsel şiddet tehdidinin gündelik yaşam üzerindeki gölge etkisi ile toplumsal cinsiyetin öğrenilme süreçleri bu üç boyutta suç korkusunu nasıl pekiştirdiği bağlamında incelenecektir. Bu çerçevede çalışmanın temel amacı, kadınların suç korkusunun çok boyutlu doğasını kavramsal olarak anlamak ve hem kuramsal çalışmalara hem de toplumsal cinsiyet duyarlı güvenlik politikalarının geliştirilmesine katkı sunmaktır.
Keywords : Suç korkusu, Cinsiyet paradoksu, Savunmasızlık teorisi, Cinsel saldırı gölgesi, Toplumsal cinsiyet.

ORIGINAL ARTICLE URL