Türk Boşanma Hukukunda Kusurun Psikolojik İnşası: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararları Üzerine Bir Analiz

Authors : Nedim Havle

Pages : 563-594

Doi:10.21798/kadem.2025.193

View : 109 | Download : 472

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Yargıtay hukuk daireleri ile mahkemeler arasındaki direnme uyuşmazlıklarını nihai olarak çözen Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun (HGK), boşanma davalarında psikolojik şiddet ve akıl hastalığı gibi olguları nasıl hukuki birer gerçeklik olarak inşa ettiğini ve ne tür sonuçlara bağladığını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Kuramsal bilgi ile üst düzey yargısal pratik arasındaki boşluğu doldurmayı hedefleyen araştırma, bu soyut ve ispatı zor kavramların Yüksek Mahkeme tarafından nasıl somutlaştırıldığını ve kusur anlatılarına dönüştürüldüğünü sistematik olarak inceleyerek literatüre özgün bir katkı sunmaktadır. Nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi yöntemiyle yürütülen çalışmada, amaçlı örneklemle seçilen 10 adet emsal niteliğindeki HGK kararı, tematik içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırmanın temel bulguları, Yüksek Mahkemenin, kusuru inşa ederken, psikolojik şiddeti tekil olaylardan ziyade, modern psikoloji yaklaşımlarına paralel şekilde, süreklilik arz eden bir “davranış örüntüsü” ve “zorlayıcı kontrol” olarak kavradığını göstermektedir. Ayrıca, HGK’nın, meşru bir boşanma sebebi olan akıl hastalığı ile bu iddianın karşı tarafı itibarsızlaştırmak için bir “silah” olarak kullanılmasını büyük bir dikkatle ayırt ettiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte çalışma, “kesin hüküm” gibi katı usul kurallarının veya yargısal ihmallerin, maddi gerçeğe dayalı bir kusur anlatısını nasıl engelleyebildiğini ve yargısal sürecin kendisinin bir “istismar” alanına dönüşme riskini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak makale, Türk boşanma hukukunun psikolojik dinamikleri hukuki bir kategori olarak inşa etme yetkinliğinin arttığını, ancak usul adaleti ve mağdurun korunması konularında önemli zorlukların devam ettiğini vurgulamaktadır.
Keywords : Boşanma, Psikolojik Şiddet, Akıl Hastalığı, Yargıtay, Kusur.

ORIGINAL ARTICLE URL