İSLAMÎ SÖYLEM TÜRK ŞİİRİNDE KENT PSİKOZU: NECİP FAZIL KISAKÜREK VE SEZAİ KARAKOÇ ÖRNEKLERİ

Authors : Bilginç Eyan, Azer Yavuz

Pages : 633-652

Doi:10.56597/kausbed.1711715

View : 113 | Download : 137

Publication Date : 2025-12-12

Article Type : Research Paper

Abstract :Şehir ve kent farklılığını oluşturan sosyolojik faktörlerr, özellikle değerler dünyasında gelenek bağlılığı taşıyan bireyler açısından şehir hayatından uzaklaşıp kent hayatına geçiş sürecinde büyük ve karmaşık bir adaptasyon problemine sebebiyet verir. Bu probleme dayalı olarak kent içerisinde aradığı birtakım başat geleneksel değerleri bulamayan birey, bu mekânda huzursuzluk, buhran, yurtsuzluk, aidiyetsizlik, yalnızlık veya yabancılaşma gibi varoluşsal problemler başta olmak üzere kişinin ruhsal dünyasını mekânsal anlamda deforme edici nitelik taşımakta olan birçok problem ile karşılaşır. Söz konusu problemler ise kent mekânı ile uyuşamama doğrultusunda ele alındığında edebi metinlerde birçok kez “kent psikozu” şeklinde varlığını hissettirir. Türk Edebiyatına yansımaları özellikle çağdaş şiirimize sıklıkla konu olabilmesiyle gerçekleşen bu durum, gelenekten beslenme arzusu ağır basan İslami söylem içerisinde de tabii olarak kendine yer bulmuştur. Modern Türk şiirinde İslami söylem çerçevesinde zirve şahsiyetlerden Necip Fazıl Kısakürek ve Sezai Karakoç, geleneksel değerlerin ana mekânı olarak tasavvur ettikleri şehir karşısında konumlanan modern hayatın imgesel mekânları olarak ele aldıkları kent ve metropolleri birçok önemli eserinde birer eleştiri nesnesine dönüştürmüş ve buna dayalı olarak kent psikozu diyebileceğimiz söylem biçimini anlatılarında yoğurmuşlardır. “Kent Psikozu” temasını odak noktası olarak ele alan bu çalışmada her iki sanatçının da şiirleri detaylı olarak incelenmiş ve İslami söylem temelinde şekillenmiş olan bir kent psikozu olgusunun şiirlere yansıma biçimi, metin merkezli bir çerçevede analiz edilmiştir.
Keywords : Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç, Türk Şiiri, Kent Psikozu

ORIGINAL ARTICLE URL