UYGUR DÖNEMİ RESİM SANATI ve TÜRK MİNYATÜR SANATINA ETKİSİ

Authors : Rümeysa Çardak, Ayşe Aslıhan Eroğlu

Pages : 1021-1044

Doi:10.56597/kausbed.1718434

View : 228 | Download : 322

Publication Date : 2025-12-12

Article Type : Review Paper

Abstract :Türkler sanatla olan güçlü bağlarını ve tasvir sanatlarına olan düşkünlüklerini geride bıraktıkları eserlerle kanıtlamışlardır. Teamülden edinilen; 21. yüzyılda hala gelişimini sürdüren ve “Geleneksel” olarak nitelendirilen Türk sanatlarının temelleri Uygur Dönemi sanat algısıyla oluşturulmuştur. Uygur resim sanatı, Bozkır kültürüne ait kaya resimlerinden başlayarak proto-Türkler, Hunlar ve Göktürklerin sanat anlayışı ile beraber şekillenmiştir. Uygur resim sanatının etkileri kendinden sonraki Türk Devletlerinde kendini gösterdiği gibi etkileşim halinde oldukları coğrafyadaki diğer milletlerin sanat anlayışında da kendini göstermektedir. Çalışmada, “Türk resim sanatı” denildiğinde minyatür sanatının da anlaşılması gerektiğini ifade etmek, kavram kargaşası yaşanmaması adına önem arz etmektedir. Minyatür sanatı, geleneksel Türk resminin kendisidir. Türk resim sanatı denildiğinde minyatür sanatını konudan bağımsız tutmak, Türk resim sanatının kökenini, Batı sanatı tesiriyle gelişim gösterdiği yanılgısını ortaya çıkarmaktadır. Araştırmada Uygur resim sanatının kendinden sonra varlığını sürdüren Türk minyatür sanatına ne gibi etkiler bıraktığını kavramak, biçim ve üslup açısından ilişkilerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu çalışmada Uygur resim sanatı duvar ve kitap resimleri başlıkları altında ele alınmış, görsel ve biçimsel özellikleri bakımından incelenmiştir. Ayrıca Uygur resim sanatının tarihsel ve kültürel gelişim evreleri ile farklı kültürlerle olan etkileşimine değinilmiştir. Elde edilen bulgular, Uygur resim sanatının kompozisyon ve anlatım biçimleri açısından, Türk minyatür sanatının temelini oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Bu sebeple Uygur Dönemi resim sanatı anlayışı, kendinden sonraki Türk resim geleneğine yön veren önemli dönemlerden biri olmuştur.
Keywords : Uygurlar, Uygur Resim Sanatı, Uygur Duvar Resimleri, Türk Resim Sanatı, Türk Minyatür Sanatı, Uygur Kitap Resimleri

ORIGINAL ARTICLE URL