ALTIN IŞIK ADLI ESERİN HALK EDEBİYATI UNSURLARI AÇISINDAN İNCELENMESİ

Authors : Aykut Yaşar Kotancı

Pages : 653-670

Doi:10.56597/kausbed.1720769

View : 115 | Download : 197

Publication Date : 2025-12-12

Article Type : Research Paper

Abstract :Milli Edebiyat akımının öncülerinden olan Ziya Gökalp halk için halktan beslenen bir edebiyat oluşturmak amacıyla milli ve manevi değerlere yönelmenin gerekli olduğunu düşünen önemli bir edebiyatçı aynı zamanda bir sosyologdur. Türk halkının geçmiş dönem edebi ürünlerine ve Türk kültür tarihine olan hâkimiyeti ve yeni dönemde üretilecek olan edebi metinlerde onlardan yararlanmak istemesi yazarı milli kimliğe sahip eserler üretmeye sevk etmiştir. Bunlardan biri de ilk olarak 1922 yılında yayınlanan Altın Işık adlı eseridir. Çalışmada sekil ve muhteva bakımından halk edebiyatı numunelerine ait örnekler barındıran eser, içerdiği halk edebiyatı unsurları, geçiş dönemleri, inanışlar ve dua-beddualar açısından incelenmiştir. Varılan noktada eserin halk edebiyatı örneklerinden olan türkü, koşma, mani, destan, deyim ve bilmeceler gibi sözlü edebiyat numunelerini içerdiği görülmekle birlikte kadim Türk metinlerinden olan Dede Korkut anlatılarından yararlanıldığı da görülmüştür. Ayrıca yine eserde yer alan metinlerden hareketle yazarın hem tarihsel derinliği olan metinleri yorumlaması hem de özgün metinler ortaya koyması esnasında yakın Türk tarihine dair önemli olayları sembolik biçimlerde ele aldığı görülmüştür. Bu bağlamda eserde yer alan hikâye kahramanlarından bazılarının yazarın da ifadeleriyle Türkiye, İslam, İzmir, Edirne, İngiliz veya Yunan şeklinde karşılık bulması kadim Türk edebi metinlerinden yararlanılarak ortaya konulan eserin aynı zamanda o gün için henüz güncel sayılan sosyal ve siyasal durumlardan beslendiğini göstermesi bakımından değerlidir.
Keywords : Ziya Gökalp, Altın Işık, Halk Edebiyatı, İnceleme

ORIGINAL ARTICLE URL