Türkiye'de İmgeleme Kavramı Üzerine Yapılan Lisansüstü Tezlerin Analizi

Authors : Gökhan Arıkan, Mesut Çayır, Osman Akıllıoğlu

Pages : 1-16

View : 119 | Download : 133

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Review Paper

Abstract :Amaç: Bu araştırma, bireyin performansını ve psikolojik dayanıklılığını artıran etkili bir zihinsel teknik olan imgelemenin, Türkiye’deki akademik yansımalarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışmada, “Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi” veri tabanında, üç uzman görüşü doğrultusunda belirlenen “imgeleme”, “zihinde canlandırma”, “zihinsel antrenman” ve “hayal kurma” anahtar kelimeleri kullanılarak tarama yapılmıştır. Betimsel tarama modeliyle ulaşılan tezler, analiz-sentez yöntemiyle değerlendirilmiş; elde edilen veriler tablolaştırılarak yorumlanmıştır. 1987–2025 yılları arasında yayımlanan 303 yüksek lisans ve 99 doktora tezi incelenmiş; 16 tez erişim kısıtlamaları nedeniyle çalışmaya dahil edilmemiştir. Bulgular: Araştırma sonucunda, imgeleme alanında en fazla çalışmanın yüksek lisans düzeyinde yapıldığı belirlenmiştir. Cinsiyet dağılımında kadın araştırmacıların az farkla önde olduğu görülmüştür. Yıllara göre tez sayılarında dalgalanmalar gözlemlenmiş; 2017’den itibaren yüksek lisans, 2021’den itibaren ise doktora düzeyinde artış eğilimi saptanmıştır. En fazla tez Hacettepe, Gazi ve İstanbul Üniversitelerinde yayımlanmıştır. Örneklem gruplarında sporcular ve üniversite öğrencileri öne çıkarken, yöntem açısından nicel çalışmaların ağırlıkta olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Bu çalışma, Türkiye’de imgeleme alanında yapılan lisansüstü tezlerin kapsamlı bir dökümünü sunarak, alanın tarihsel gelişimi ve metodolojik eğilimleri hakkında önemli veriler sağlamıştır. Bulgular, imgelemenin bireysel performans, motivasyon ve bilişsel esneklik üzerindeki etkisini desteklemekte; gelecekte fenomenolojik araştırmalara duyulan ihtiyacı ortaya koymaktadır.
Keywords : İmgeleme, Zihinde Canlandırma, Zihinsel Antrenman, Sistematik Analiz.

ORIGINAL ARTICLE URL