Avrupa ve Türkiye’de Forma Göğüs Sponsorlukları ve Stadyum İsim Hakkı Anlaşmalarının Ekonomik Yapısı

Authors : İsmail Öner, Abdulkadir Ekin, Özgür Karataş

Pages : 22-40

View : 48 | Download : 194

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Review Paper

Abstract :Amaç: Bu araştırmanın amacı, Avrupa ve Türkiye’de profesyonel futbol kulüplerinin forma göğüs sponsorlukları ile stadyum isim hakkı anlaşmalarını ekonomik açıdan karşılaştırmalı olarak incelemek ve Türkiye Süper Ligi ile dünya genelinde en yüksek bireysel sponsorluk gelirine sahip futbolcuların sponsorluk anlaşmalarını kulüp temelli modellerle birlikte değerlendirmektir. Yöntem: Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül çoklu durum çalışması desenine dayanmaktadır. İngiltere Premier League, Almanya Bundesliga, İspanya La Liga, İtalya Serie A, Fransa Ligue 1 ve Türkiye Süper Ligi örnek durumları doküman analizi yoluyla incelenmiştir. Bulgular: Hem Avrupa’da hem Türkiye’de sponsorluk gelirlerinin futbol kulüplerinin ticari yapılanmasında merkezi bir rol oynadığını göstermektedir. Avrupa’da Real Madrid–Emirates, PSG–Qatar Airways, Manchester United–Snapdragon ve FC Barcelona–Spotify gibi 60–75 milyon € seviyesindeki forma göğüs sponsorlukları ile BayArena (30 milyon €), Spotify Camp Nou (20 milyon €) ve Allianz Arena (13 milyon €) gibi yüksek değerli stadyum isim hakkı anlaşmalarının küresel sponsorluk pazarında belirleyici olduğu belirlenmiştir. Türkiye’de ise Fenerbahçe–Otokoç, Galatasaray–Sixt, Beşiktaş–Arçelik ve Trabzonspor–Vestel göğüs sponsorluklarının 60–243 milyon TL aralığında değiştiği; stadyum isim hakkı anlaşmalarında Chobani, RAMS Global, Tüpraş ve Papara’nın yıllık 200 milyon TL üzeri değerlerle öne çıktığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, futbolcu merkezli bireysel sponsorluk gelirlerinin hem Türkiye’de hem dünyada hızla yükselen bir ekonomik alan hâline geldiği belirlenmiştir. Sonuç: Sponsorluk anlaşmalarının modern futbol ekonomisinde kulüplerin finansal sürdürülebilirliğini güçlendiren stratejik bir gelir kaynağı olduğunu göstermektedir. Avrupa’da yüksek bütçeli ve kurumsallaşmış sponsorluk modelleri öne çıkarken, Türkiye’de pazarın ölçeği daha sınırlı olmakla birlikte kulüplerin uluslararası iş birlikleri, dijital görünürlük ve enflasyona duyarlı gelir stratejileriyle daha rekabetçi ve sürdürülebilir bir yapıya doğru evrildiği görülmektedir.
Keywords : Sponsorluk, Forma Göğüs Sponsorluğu, Stadyum İsim Hakkı, Avrupa Futbolu, Türkiye Süper Ligi, Futbol Ekonomisi

ORIGINAL ARTICLE URL