MÂLUM ANLAMI VERİLEN BAZI MEÇHUL ÇATILI FİİLLER

Authors : Sadullah Tilkitaş

Pages : 320-436

Doi:10.52115/apjir.1371156

View : 66 | Download : 68

Publication Date : 2023-12-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada mechûl çatılı, ancak mâlum anlamı verilen fiillerin araştırılması amaçlanmıştır. Söz konusu fiiller incelenirken temelde klasik Arapça sözlüklere başvurulmuş, Garîbü’l-Kur’an, Garîbü’l-Hadis türü eserlerden de yararlanılmış ve sözcüklerin farklı kullanımlarına dikkat çekilmiştir. Anlamlardaki bu çeşitlilik, Arapçanın en fasih kaynağı olan ayetler başta olmak üzere hadis-i şerif ve şiirlerden örneklerle açıklanmış; Arapçayı anlama noktasında bu fiillerin etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada ele alınan kelimeler köklerine göre ve ilk harfleri dikkate alınarak alfabetik şekilde sıralanmıştır. Kelimelerin İslam’ın en temel kaynağı olan Kur’an-ı Kerim’deki kullanımlarına bakılmıştır. Ayrıca İslam’ın ikinci kaynağı kabul edilen hadisler ve Arap şiiri taranıp kelimelerin manaya olan etkileri göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir. Asıl bölümde kelimenin geçtiği bölüm verilirken dipnotlarda hadisin tamamı verilmiş ve tahrîci yapılmıştır. Araştırmamızda Serdar Mutçalı’ya ait "Arapça-Türkçe Sözlük” adlı çalışmanın ilk 250 sayfasında yer alan meçhul çatılı mâlum anlamı verilen fiiller ele alınmıştır. Fiiller, Kur’ân-ı Kerîm ve Hadis-i şeriflerdeki kullanımlarına yer verilerek örneklendirilmiş ve kısaca açıklamalarda bulunulmuştur. Hadisi şeriflerde yer alan kullanımlarına da bakılırken kütüb-ü tis‘a diye adlandırılan eserlere müracaat edilmiştir. Ayrıca en muteber sözlükler taranarak sadece mechûl veya mechûl-mâlum olarak kullanılan çok sayıda fiil tespit edilmiş ve bunların anlamları verilmiştir.
Keywords : Mechûl fiil, Mâlum fiil, Sözlük, Sözcük

ORIGINAL ARTICLE URL