- Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Cilt: 22 Sayı: 3
- Batı Türkistan’da Bir Rus Müftüsü: Muhammedcan Hüseyinov (1785-1824)
Batı Türkistan’da Bir Rus Müftüsü: Muhammedcan Hüseyinov (1785-1824)
Authors : Hadi Ava
Pages : 1471-1486
View : 116 | Download : 136
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, Tatar kökenli din adamı Muhammedcan Hüseyinov’un Rus Çarlığı’nın idari ve siyasi stratejileri çerçevesinde Batı Türkistan’da üstlendiği gizli rolü incelemektedir. Orenburg Müslüman Ruhani İdaresi (OMRİ)’nin ilk müftüsü olarak atanan Hüseyinov, yerel elitlerle kurduğu ilişkiler aracılığıyla Rus yönetimine meşruiyet sağlamış, sadakat yeminleri toplamış ve yeni idari yapının benimsenmesini kolaylaştırmıştır. Hüseyinov’un 1805 tarihli “Plan” raporu, onun sadece dinî bir otorite değil, aynı zamanda bölgesel istihbarat ve idari planlamada etkin bir aktör olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda çalışma, Rus Çarlığı’nın dinî kurumları bir yönetim aracı olarak nasıl kullandığını ve bu kurumlar aracılığıyla yürüttüğü kontrol politikalarını, Hüseyinov örneği üzerinden somutlaştırarak ortaya koymayı amaçlamaktadır.Keywords : Müftü, Muhammedcan Hüseyinov, Rus Çarlığı, Kazak
ORIGINAL ARTICLE URL
