Sağlık Hizmetlerine Erişim ve Kendi Kendine İlaç Kullanımı İlişkisi: Türkiye Sağlık Araştırmasından Kanıtlar

Authors : Sait Söyler

Pages : 1072-1085

Doi:10.33437/ksusbd.1560826

View : 58 | Download : 56

Publication Date : 2025-08-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Kendi kendine ilaç kullanımı bireyler ve sağlık sistemleri açısından potansiyel faydaların yanı sıra ilaç yan etkileri, ilaç etkileşimleri, düşük veya fazla doz ilaç kullanma, sağlık hizmetinin ertelenmesi gibi birçok probleme neden olabilmektedir. Bireyler uygun maliyetle ve uygun zamanda sağlık hizmeti alamadıkları zaman kendi kendine ilaç kullanmayı tercih edebilmektedirler. Bu kapsamda bu araştırmanın amacı Türkiye’de sağlık hizmetlerine erişim ve genel özellikler ile kendi kendine ilaç kullanımı durumu ilişkisinin incelenmesidir. Araştırmada TUİK tarafından sağlanmış olan 2022 yılına ait Türkiye Sağlık Araştırması Mikro Veri Seti kullanılmıştır. Sağlık hizmeti modülünde yer alan ve sağlık hizmetlerine erişimle ilgili olan değişkenlerle beraber cinsiyet, yaş grubu, medeni durum, gelir ve eğitim düzeyi ile son iki haftada kendi kendine ilaç kullanımı değişkenleri kullanılmıştır. Veri analizinde ki-kare testinden faydalanılmıştır. Türkiye’de kendi kendine ilaç kullanım oranının %33,1 olduğu; kadınlarda, 35-44 yaş grubunda, boşanmış bireylerde, düşük ve yüksek gelir düzeyinde ve doktora eğitim düzeyinde kendi kendine ilaç kullanım oranının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bireylerin sağlık hizmetlerine erişimleri ve sigortalılık durumuna ilişkin tüm değişkenler ile kendi kendine ilaç kullanımı arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Kendi kendine ilaç kullanımının kontrol altına alınmasında bireysel özelliklerin gözetildiği ve sağlık çalışanlarının katıldığı halk sağlığı programlarının ve erişilebilir sağlık hizmetlerinin artırılması önerilmektedir.
Keywords : Kendi kendine ilaç kullanımı, sağlık hizmetlerine erişim, mikro veri seti

ORIGINAL ARTICLE URL