Gaziantep’te Sağlık Hizmetlerine Erişim: Mekânsal Analiz ve Stratejik Öneriler

Authors : Erdal Çelik

Pages : 931-947

Doi:10.33437/ksusbd.1643822

View : 85 | Download : 85

Publication Date : 2025-08-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Kentleşme ve hızlı nüfus artışı, sağlık hizmetlerine erişimi zorlaştırarak toplumsal eşitsizliğe neden olmaktadır. Hastanelerin konumu, nüfus özellikleri ve ulaşım sistemleri gibi etmenler, bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini etkileyen temel unsurlardır. Sanayi faaliyetlerinin de etkisiyle göç alan bir kent olan Gaziantep, sağlık tesislerinin yetersiz ve düzensiz dağıldığı bir kent olmuştur. Bu araştırmada, Gaziantep şehir merkezinde toplumun sağlık hizmetlerine erişim durumunu değerlendirmek maksadıyla çeşitli mekânsal analiz teknikleri ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılmıştır. Çalışmada, Network analizi kullanılarak mahallelerin en yakın hastaneye ulaşım süresi ve mesafesi tespit edilmiş, Gravity Model (Çekim Modeli) kullanılarak hastanelerin mahallelere olan çekim gücü hesaplanmıştır. Bunlara ek olarak Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile mahallelerin hastanelere erişim özellikleri değerlendirilmiş ve K-Means kümeleme algoritması ile yeni hastane lokasyonları önerilmiştir. Çalışmada, hastanelerin mevcut lokasyonlarının şehir merkezi dışındaki mahallelerin dezavantajlı durumda olduğu tespit edilmiştir. Başta Beykent, Gaziler, Çamlıtepe ve Belkız mahallelerinde hastane erişiminde kısıtlamalar vardır. Bu kapsamda, hastane erişiminde zorluk yaşayan bölgeler için yeni hastane lokasyonları önerilmiştir. Çalışma, adil sağlık hizmetlerinin sağlanabilmesi için sağlık yatırımlarının mekânsal planlama ile yönlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın sağlık politikası yapıcılarının stratejik karar alma süreçlerine katkı sağlaması beklenmektedir.
Keywords : GIS, Spatial Analysis, Network Analysis, AHP, Gravity Model

ORIGINAL ARTICLE URL