COVID-19’LA MÜCADELEDE SİYASİ REJİMLER: DEMOKRASİLER KAMU SAĞLIĞININ GARANTİSİ Mİ?

Authors : Umut Turgut Yıldırım

Pages : 253-277

Doi:10.58658/kaypod.1688261

View : 58 | Download : 25

Publication Date : 2025-07-02

Article Type : Research Paper

Abstract :Yeni Koronavirüs Hastalığı 2019 (COVID-19), 21. yüzyılın en önemli küresel halk sağlığı krizlerinden biri olarak, devletlerin kriz yönetimi kapasitelerini ve yönetim biçimlerinin etkinliğini yeniden tartışmaya açmıştır. Özellikle demokratik rejimler, ani ve büyük ölçekli krizlere karşı yavaş tepki verme eğiliminde oldukları yönündeki eleştirilerle karşılaşmıştır. Pandeminin insan hayatının neredeyse tüm boyutlarını etkilemesiyle birlikte, COVID-19 ile mücadelede siyasi rejim tipinin rolü ve kamu sağlığı üzerindeki etkileri merkezi bir araştırma konusu haline gelmiştir. Bu çalışma da ülkelerin siyasi rejimleri ile COVID-19 ile mücadelenin etkinliği arasındaki ilişkiyi kamu/halk sağlığı performansı özelinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, demokratik rejimlerin diğer rejim türlerine kıyasla kamu sağlığının korunması bağlamında daha avantajlı olduğu hipotezini test etmektedir. Araştırma kapsamında, pandeminin başlangıç tarihi dikkate alınarak 2020 yılı başı itibarıyla rejim tipleri belirlenen 162 ülkenin verileri analiz edilmiştir. Pandemiyle mücadelede kamu sağlığı performansının bir göstergesi olarak, 2022 yılı başı itibarıyla kaydedilen toplam iyileşme oranı kullanılmıştır. Veriler Johns Hopkins Üniversitesi Koronavirüs Araştırma Merkezi (Johns Hopkins Coronavirus Resource Center) ve Ekonomist Soruşturma/İstihbarat Birimi’nin (The Economist Intelligence Unit) veri tabanlarından derlenmiş ve niceliksel verilere dayalı karşılaştırmalı analiz yöntemleriyle incelenmiştir. Çalışmanın bulguları, demokratik rejimlerin COVID-19 pandemisi sırasında kamu sağlığını koruma konusunda diğer rejim türlerine kıyasla daha etkin bir performans sergileyeceği iddiasının ancak iyileştirme oranlarının medyan ve maksimum değerleri dikkate alındığında ileri sürülebileceğini; diğer yandan iki değişken arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişkinin bulunmadığını ortaya koymaktadır.
Keywords : Covid-19, Salgınla Mücadele, Siyasi Rejimler, Kamu Sağlığı

ORIGINAL ARTICLE URL