Sınır Kavramının Kent Bileşenleri Üzerinden İncelenmesi: İzzet Baysal Kadın Doğum Hastanesi Örneği

Authors : Elif Özgen, Rukiye Demirer

Pages : 156-176

Doi:10.70370/kapu.1749250

View : 136 | Download : 206

Publication Date : 2025-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Sağlık yapıları yalnızca fiziksel işlevleriyle değil, kullanıcı deneyimini etkileyen sınır üretimleriyle de mimari açıdan önemli bir araştırma alanı sunmaktadır. Mekânın içsel organizasyonu kadar, çevresiyle kurduğu ilişki de sınırların tanımı ve algısıyla doğrudan ilişkilidir. Sınır, geleneksel olarak mekânları ayıran çizgiler olarak algılansa da, mimari bağlamda çok daha karmaşık bir yapıdadır; yön bulma, mahremiyet, güvenlik ve aidiyet gibi kullanıcı merkezli ihtiyaçlara da cevap vermektedir. Çalışma, kent deneyiminde sınırların nasıl tanımlandığını ve işlediğini sorgulamakta, Kevin Lynch (1960) ’in kent imgesi bileşenlerinden yararlanarak sınırların kent belleğindeki karşılıklarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırmanın uygulama alanı olarak seçilen İzzet Baysal Kadın Doğum Hastanesi ve çevresi, kentsel sınır örüntülerinin okunabilir olduğu özgül bir örneklem sunmaktadır. Kent bileşenleri alan çalışması kapsamında yollar, kenarlar, bölgeler, odak noktaları ve işaret öğeleri üzerinden niteliksel araştırma yöntemi kullanılarak, kullanıcı deneyimine dayalı bir haritalama yanı sıra belgeleme, fotoğraflama, analiz etme metotları ile yürütülmektedir. Elde edilen bulgular, sınırların yalnızca ayırıcı değil; yönlendirici, tanımlayıcı ve örgütleyici rollere sahip olduğunu göstermektedir. Kentin yapısal kurgusunda bu bileşenler arasında hiyerarşik bir işleyişin gözlemlendiği, özellikle sağlık yapılarının çevresel sınırlarının kullanıcı davranışları üzerinde belirgin etkiler yarattığı sonucuna ulaşılmaktadır. Çalışma, sınır kavramına dair mimari ve kentsel yorumların yeniden ele alınmasına katkıda bulunmakta; sağlık yapılarının yakın çevrelerinin daha bütüncül ve kullanıcı odaklı biçimde tasarlanabilmesine yönelik düşünsel bir zemin sunmaktadır.
Keywords : Mimari sınır, sağlık yapıları, kentsel deneyim, haritalama, fiziksel ve algısal sınırlar

ORIGINAL ARTICLE URL