Tarihi Yapılarda Yeniden İşlevlendirmeye Bağlı Değişim ve Dönüşümler: Diyarbakır Vahap Ağa Hamamı Örneği

Authors : Nursen Işık, Sedat Aslan

Pages : 47-67

Doi:10.70370/kapu.1620635

View : 66 | Download : 27

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Geçmişten günümüze ulaşan hamamlar, halk kültüründen kaynaklanan temizlik ihtiyacı nedeniyle ortaya çıkmış bir yapı topluluğudur. Geleneksel Diyarbakır hamamları Suriçi Bölgesi’nde inşa edilmiş, genellikle şehrin ana giriş kapılarının yakınlarında konumlanmıştır. Bölgede, günümüze ulaşan hamamlar; Çardaklı, Cemşid Bey (Cıncıklı), Kadı, Vahap Ağa, Deva, Melek Ahmet Paşa ve Paşa (Behram Paşa) hamamlarıdır. Özel mülkiyetli Deva Hamamı’nda günümüze kadar onarım ve restorasyon çalışması yapılmamış, Kadı, Çardaklı ve Paşa (Behram Paşa) hamamlarının restorasyonları tamamlanmıştır. Melik Ahmet Paşa Hamamı\\\'nın soğukluk bölümü dışında, diğer bölümleri yıkılmıştır. Vahap Ağa Hamamı, 2015 yılında restorasyon sürecine girmiş, hasarlı bölgeleri çelik kiriş ve taşıyıcılar kullanılarak güçlendirilmiştir. Bu çalışmada, geleneksel Diyarbakır hamamlarının mevcut durumları Vahap Ağa Hamamı özelinde değerlendirilmiştir. Hamamdaki 2015-2024 yılları arasındaki değişim süreçleri ve mekânsal düzenlemeler incelenmiştir. Yerinde yapılan saha çalışmalarında, yapılan düzenlemeler fotoğraflarla belgelenmiştir. Hamamın mekânsal ve mimari analizleri yapılmış, analizler sonucunda tablolar oluşturulmuştur. Yeniden işlevlendirilen Vahap Ağa Hamamı’ndaki yeni işlevine bağlı olarak gerçekleştirilen mekânsal değişim, dönüşüm ve düzenlemelerin ele alındığı çalışmada elde edilen bulguların, benzer tarihi yapıların yeniden işlevlendirilmesinde yol gösterici olması amaçlanmaktadır. Yapıda gerçekleştirilen restorasyon, güçlendirmeye bağlı değişim, dönüşüm ve düzenlemelerin değerlendirilmesiyle, tarihi yapıların korunarak yeniden kullanılması sürecine katkı sunacak öneriler geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Keywords : Diyarbakır, Suriçi bölgesi, tarihi hamamlar, değişim-dönüşüm, Vahap Ağa Hamamı

ORIGINAL ARTICLE URL