CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE ANADOLU’DA AÇILMIŞ İLK TİCARET OKULU: TRABZON TİCARET MEKTEBİ (1924-1928)

Authors : Veysel Usta, Orhan Usta

Pages : 427-462

Doi:10.31765/karen.1683716

View : 107 | Download : 202

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı’da, aralarında Ticaret Mekteplerinin de bulunduğu meslek okullarının açılması, Tanzimat modernleşmesi sürecinin ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Sanayi Devrimi’nin de etkisiyle Batı’da ortaya çıkan yeni meslek dallarında eğitimli işgücü yetiştirmek üzere açılan bu okullardan biri de Ticaret Mektepleri olmuştur. Ticaret Mektepleri ile Ticaret burjuvazisinin ihtiyaç duyduğu, modern ticaretten anlayan, muhasebe ve defter tutma becerisine sahip, yabancı dil bilen Türk ve Müslüman bir zümre oluşturma amaçlanmıştır. Bu bağlamda 1883 yılında İstanbul\\\'da açılan Hamidiye Ticaret Mektebi’nin amacı, İstanbul’da ticaret erbabı yetiştirmek olarak belirlenmiştir. Cumhuriyetin ilanından sonra, ticaret eğitimi ülke genelinde yaygınlaştırılmaya çalışılmış ve çoğu liman kentlerinde olmak üzere ticaret mektepleri açılmıştır. 18 Nisan 1924’te açılan Trabzon Ticaret Mektebi, Türkiye Cumhuriyeti’nin Anadolu’da açtığı ilk Ticaret Mektebi olması bakımından önemli bir örnektir. Amacı, ticaret alanında yetkin bireyler yetiştirmek ve Türk ekonomisine katkı sağlayacak eğitimli bir iş gücü oluşturmak olan okulun öğretmen kadrosu titizlikle seçilmiş ve eğitim programları dönemin ihtiyaçlarına göre düzenlenmiştir. Kısa sürede bölgenin önemli eğitim kurumlarından biri haline gelen okuldan yetişen öğrencilerden kimileri babalarının ticari müesseselerinde, kimileri ise ticari işletmelerde ve bankalarda görev alarak liyakatli eleman açığını kapatmışlardır. Trabzon Ticaret Mektebi, Erken Cumhuriyet Dönemi’nde bölgedeki ticaret hayatının canlanmasında ve yerli ticaretin güçlenmesinde önemli bir rol oynamıştır.
Keywords : Türkiye Cumhuriyeti, Ticaret, Eğitim, Maarif Vekâleti, Ticaret Vekâleti, Trabzon Ticaret Mektebi, Hamamizade İhsan Bey

ORIGINAL ARTICLE URL