GÜRCİSTAN DIŞ POLİTİKASINDA KARAR ALMA SÜRECİ: BİRLEŞİK ULUSAL HAREKET DÖNEMİ VE RUSYA-GÜRCİSTAN SAVAŞI (2004-2008)

Authors : Ergün Mamedov

Pages : 67-84

View : 46 | Download : 30

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :2004 Gül Devrimi sonrasında Gürcistan’da dış politika karar alma mekanizması, anayasa reformlarıyla yeniden yapılandırılmış ve bu reformlar sonucunda yürütme erkinin ağırlığı belirgin biçimde artmıştır. Mikhail Saakaşvili’nin liderliğinde cumhurbaşkanlığı makamı, dış politika alanında tek merkezli bir karar alma aktörüne dönüşmüş; yasama ve bürokratik organlar karar alma süreçlerinde ikincil konuma itilmiştir. Bu merkeziyetçi yapı, Gürcistan’ın NATO ve AB’ye entegrasyon hedefiyle uyumlu bir şekilde şekillendirilmiş, ancak Güney Osetya ve Abhazya’daki ayrılıkçı hareketlerin Rusya tarafından desteklenmesi, Moskova ile ciddi bir stratejik ve jeopolitik çatışmayı tetiklemiştir. Bu sürecin sonunda 2008 Rusya-Gürcistan Savaşı meydana gelmiş; savaş, Gürcistan’ın dış politikasında normatif ve yapısal kırılmalara yol açmıştır. Bu bağlamda, çalışmanın teorik çerçevesi Neoklasik Realizm, Beklenti Teorisi, Groupthink ve Bürokratik Politika Modeli gibi yaklaşımlarla kurulmuş; dış politika karar alma sürecinde hem liderin kişisel etkisi hem de iç sistem dinamikleri ile uluslararası sistemdeki rol beklentileri bütüncül biçimde analiz edilmiştir. Nitel araştırma yöntemine dayanan bu çalışma, 2004–2008 yılları arasında Gürcistan’ın dış politika karar alma mekanizmasındaki dönüşümün iç ve dış politika üzerindeki etkilerini çözümlemektedir. Araştırma, karar alma süreçlerinin cumhurbaşkanlığı merkezli dar bir yapıya evrilmesiyle birlikte risk alma eğiliminin arttığını; bunun ise özellikle 2008 Savaşı sürecinde belirgin biçimde tezahür ettiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın temel amacı, Gürcistan’ın stratejik yöneliminde Batı ile bütünleşme hedefi doğrultusunda yapılan anayasal ve siyasal değişikliklerin karar alma süreçlerine nasıl yansıdığını irdelemektir. Kapsam olarak 2004-2008 dönemi seçilmiş, ancak Saakaşvili’nin iktidar dönemi bağlamında gerek 2003 sonrası reformlar gerekse 2008 sonrası dış politika yeniden yapılandırmaları bütünlük içinde ele alınmıştır. Savaş sonrasında Gürcistan, sadece dış politikada değil, aynı zamanda iç siyasette de demokratikleşme önceliklerini ve uluslararası normlara uyum stratejisini revize etmiş; karar alma süreçleri daha kurumsal ve çok aktörlü yapıya geçiş yönünde evrilmiştir. Bu bağlamda çalışma, karar alma mekanizmalarındaki dönüşümün yönünü ve kapsamını teorik bağlamda ortaya koymayı hedeflemektedir.
Keywords : Gürcistan, Karar Alma Mekanizması, Birleşik Ulusal Hareket, Dış Politika, 2008 Rusya-Gürcistan Savaşı

ORIGINAL ARTICLE URL