PRUSIAS KENTİNİN GEÇ ANTİK ÇAĞI ÜZERİNE BAZI GÖZLEMLER

Authors : Safiye Aydin

Pages : 47-70

Doi:10.18220/kid.1818943

View : 152 | Download : 279

Publication Date : 2025-11-06

Article Type : Research Paper

Abstract :Günümüzde Düzce ili, Çiftepınarlar Mahallesinde (Konuralp) bulunan Prusias kenti antik çağlardan itibaren birçok adlandırmaya sahiptir. MÖ 5. yüzyılda Kieros adıyla kurulan kent Hellenistik Dönemde Prusias pros Hypios, Roma egemenliğiyle birlikte Latince Prusias ad Hypium adıyla anılmış; Geç Antik Çağ kayıtlarında ise Prusias/Plusias olarak geçmiştir. Geç Antik Çağ’da Dioecesis Pontica bölgesinde yer alan Honorias Eyaletinin sınırları içinde kalan kentin adına MS 6. yüzyılda yaşamış coğrafyacı Hiorecles’in, Synecdemus adlı eserinde rastlanmakta; coğrafyacı eyaletin kentleri içinde (Claudiopolis, Heraclea, Tius, Cratia, Hadrianoupolis) Prusias kentini de saymaktadır. Arkeolojik ve epigrafik verilerden anlaşıldığı kadarıyla Prusias ad Hypium, Romanizasyon/Romalılaşma süreciyle birlikte birçok mimari anıtın (tiyatro, hamam, su kemerleri vb.) inşa edildiği önemli bir Roma kentine dönüşmektedir. Bu bağlamda kentte Roma İmparatorluk Döneminin izlerini takip edebilmek nispeten mümkünken; kentin geç dönem yerleşim karakterinin mimari, kültürel, sosyal ve dinsel yönlerinin belirlenmesini sağlayacak arkeolojik veriler henüz oldukça zayıftır. Buna karşın, Prusias ad Hypium tiyatrosunda son yıllarda yürütülen kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan kemik işliği ve buluntuları ile seramikler kentin Geç Antik Çağ’ına ışık tutan veriler olarak ön plana çıkmaktadır. Bunun yanı sıra, tarihsel süreçte Hristiyanlığın bölgede ve dolayısıyla kentte kabul gören bir din haline geldiği; kentin imparatorluğun Hristiyanlaşma süreciyle paralel olarak konsillere piskoposluk düzeyinde katılımlarda bulunduğu geç dönem kayıtlarından bilinmektedir. Bu çalışmada, literatür verileri ve kazı çalışmaları sonucunda ele geçen buluntulardan hareketle, Prusias’ın Geç Antik Çağ’da genel görünümüne ilişkin değerlendirmeler sunulmaktadır.
Keywords : Prusias, Honorias, Geç Antik Çağ, Hristiyanlık, Seramik

ORIGINAL ARTICLE URL