EPİGRAFİK KAYNAKLAR IŞIĞINDA MS II. VE III. YÜZYILLARDA PHRYGİA HİERAPOLİS’İ (PAMUKKALE) YAHUDİLERİ

Authors : Umut Dinç, Erkan İznik

Pages : 221-238

View : 52 | Download : 25

Publication Date : 2025-06-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Diaspora Yahudileri, tarihsel süreçte, bir yandan din ağırlıklı geleneklerine bağlı kalmaya devam ederken, bir yandan da bulundukları bölge ve dönemin koşulları çerçevesinde birlikte yaşadıkları kültürlerle farklı etkileşimler deneyimlemişlerdir. Roma İmparatorluğu’nun değişen siyasal, toplumsal ve ekonomik iç dinamikleri, bu anlamda konumuzun mekânsal sınırını oluşturan Hierapolis’teki (Pamukkale) Yahudiler üzerinde de MS II. ve III. yüzyıllarda benzer sonucu getirmiştir. Bu makale, aynı döneme tarihli mezar yazıtları üzerinden, Hellen kent kültürünün ve evrensel Roma düşüncesinin, bölgeye gelen Yahudi toplulukları üzerindeki etkisi ve bu anlamda Yahudi grupların göstermiş oldukları toplumsal tepkilere odaklanacaktır. Diğer bir deyişle, pax Romana ve III. yüzyıl krizinde belirgin şekilde görülmeye başlanan Yahudi gruplara ait somut kanıtlar aracılığıyla, diaspora Yahudilerinin yerel kültürlerle entegrasyon süreci tartışılacaktır. Sonuçta Hierapolis’e gelmiş (getirilmiş) Yahudiler, içinde yaşadıkları Roma İmparatorluk sistemine katılım sağladıkları gibi, kendi ortak kültürlerine (kimliklerine) vurgu yapmaktan ve inançlarına ait değerleri mezarları üzerinde çekinmeden ortaya koymaktan da geri durmamışlardır. Bu bağlamda yazının temel tartışması, tamamı MS II. yüzyılın ikinci yarısı ve III. yüzyıla tarihli mezar yazıtları (epigrafik buluntular) üzerinden, Hierapolis kentinde yaşayan Yahudilerin, kendi kimlikleriyle, içinde bulundukları yerleşimin kültürel dokusu arasındaki kültürel geçirgenlikler ve Yahudilerin göstermiş olduğu kültürel direnç olacaktır.
Keywords : Roma İmparatorluğu, Phrygia, Yahudiler, Toplum, Ekonomi, Hierapolis (Pamukkale)

ORIGINAL ARTICLE URL