2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne Göre Hazırlanan 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabının Çoklu Zekâ Kuramına Göre İncelenmesi

Authors : Gülşah Gençer, Niymet Bahşi

Pages : 204-226

Doi:10.58638/kebd.1802565

View : 82 | Download : 151

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı, 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne göre hazırlanan 5. sınıf Türkçe ders kitabını Gardner’ın Çoklu Zekâ Kuramı çerçevesinde inceleyerek, kitapta bulunan etkinliklerin zekâ alanlarına göre dağılımını ortaya koymaktır. Çalışma, öğrencilerin sahip olduğu farklı öğrenme biçimlerini dikkate alan bu modelin, ders kitaplarına ne ölçüde yansıtılabildiğini belirlemek ve bu durumu değerlendirmek açısından önemli görülmektedir. Eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması ve bireysel farklılıkların gözetilmesi gerektiği gerçeği ders kitaplarında yer alan etkinliklerin bu bağlamda değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu doğrultuda araştırmada nitel araştırma yöntemine dayalı olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. İnceleme sonucunda elde edilen veriler betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırmada araştırmaya konu olan kitaptaki bütün etkinlikler çoklu zekâ alanlarına göre sınıflandırılmış ve değerlendirilmiştir. Araştırmanın verileri ışığında elde edilen bulgulara bakıldığında etkinliklerin çoğunlukla matematiksel/mantıksal (%31,39), içsel/özedönük (%30,19) ve sözel/dilsel (%26,60) zekâya hitap ettiği görülmüştür. Buna karşılık müziksel/ritmik zekâya ilişkin herhangi bir etkinliğe yer verilmediği tespit edilmiştir. Doğacı, bedensel, sosyal, görsel ve varoluşsal zekâ alanlarına ise oldukça sınırlı sayıda etkinlikle yer verildiği görülmüştür. Araştırma sonucunda, ders kitabındaki etkinliklerin çoklu zekâ alanlarına dengeli şekilde dağılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, bireyselleştirilmiş ve kapsayıcı eğitimin gerekleriyle çelişmektedir. Bu bağlamda etkinliklerin farklı zekâ alanlarına hitap edecek biçimde çeşitlendirilmesi, sınıf dışı uygulamalar ile farklı zekâ alanlarına ilişkin etkinliklerin yapılması önerilmektedir.
Keywords : Çoklu zekâ kuramı, Ders Kitabı, Maarif Modeli.

ORIGINAL ARTICLE URL