Türkiye’de Eğitim Sistemine Yeniden Bakış İhtiyacı

Authors : Mahmut Özer
Pages : 134-148
Doi:10.58638/kebd.1830459
View : 82 | Download : 122
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Review Paper
Abstract :Bu çalışma, Türkiye’de son dönemde zorunlu eğitim süresinin ve yükseköğretim eğitim sürelerinin kısaltılmasına yönelik tartışmaları, bu tartışmaların dayandığı varsayımları ve mevcut eğitim-ekonomi-demografi dinamikleri bağlamında ortaya çıkan risk ve fırsatları değerlendirmektedir. Bulgular, Türkiye’nin son yirmi yılda temel eğitim ve ortaöğretimde okullaşma sorunlarını büyük ölçüde çözerek eğitimde kitleselleşmeyi sağladığını; erken çocukluk eğitiminin yaygınlaştırılması, eğitimde demokratikleşme ve sosyal politikaların güçlendirilmesiyle evrenselleşme sürecini tamamladığını göstermektedir. Buna karşın iki kritik alan—yükseköğretime erişimin giderek daralması ve genç nüfus avantajının hızla kaybedilmesi—eğitim politikalarında temkinli, bağlama duyarlı ve nedensel temeli güçlü yaklaşımların gerekliliğini ortaya koymaktadır. Çalışma, okul öncesi eğitimin zorunlu hale getirilmesi; köy okullarının yeniden ihyası; ortaöğretimin zorunlu eğitim kapsamından çıkarılmasının ancak güçlü bir rehberlik-danışmanlık sistemiyle desteklenmesi; mesleki eğitimin güçlendirilmesi; yükseköğretimde üç dönemli esnek modellerin geliştirilmesi; merkezi sınavlarda erişilebilirliğin artırılması ve yapay zekâ çağında hızlı beceri dönüşümüne yanıt verecek yaşam boyu öğrenme ve beceri transferi mekanizmalarının kurulması gibi sistem bütünlüğünü gözeten öneriler sunmaktadır. Sonuç olarak çalışma, eğitim sisteminin erişimden kaliteye ve fırsat eşitliğine doğru ilerleyen yeni evresinde, politika yapımının parçalı değil sistemik uyumu önceleyen bir anlayışla yürütülmesi gerektiğini; özellikle yapay zekâ, demografik dönüşüm ve işgücü piyasasındaki hızlı beceri değişimleri karşısında Türkiye’nin eğitim sisteminin esneklik ve kapsayıcılık ekseninde yeniden konumlandırılmasının zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır.
Keywords : Eğitim Politikası, Mesleki Eğitim, Okul Öncesi Eğitim, İşgücü Piyasası, Yapay Zeka

ORIGINAL ARTICLE URL