Büyük Sismik Veriler Üzerinde Zaman ve Frekans Tabanlı Özniteliklerin Gerçek Deprem Verilerinin Tespitindeki Etkisi

Authors : Yunus Emre Erdoğan, Ali Narin

Pages : 95-107

Doi:10.7212/karaelmasfen.1706849

View : 135 | Download : 248

Publication Date : 2025-11-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Depremler, yer kabuğundaki ani hareketler sonucu meydana gelen doğal afetlerdir. Bu olayların hızlı bir şekilde tespit edilmesi can ve mal kaybının en aza indirilmesi açısından hayati öneme sahiptir. Erken ve doğru tespit, acil müdahale ekiplerinin olay yerine zamanında ulaşmasını sağlayarak halkın güvenliğini artıran önlemlerin hızla alınmasına olanak tanır. Bu çalışmada, sismik sinyaller üzerinden elde edilen özniteliklerin kullanımıyla deprem ve çevresel gürültülerin otomatik olarak ayrıştırılması hedeflenmiştir. Böylece gerçek deprem sinyallerinin tespit süreci hızlandırılmakta ve müdahale süresi kısaltılmaktadır. Sinyaller z-skor normalizasyon yöntemiyle ölçeklendirilmiş ve ardından zaman ve frekans alanlarına ait çeşitli öznitelikler çıkarılmıştır. Zaman alanında ortalama, standart sapma, maksimum, minimum, varyans, çarpıklık ve basıklık gibi öznitelikler kullanılmıştır. Frekans alanında ise tepe frekansı ve ortalama frekans öznitelikleri çıkarılmıştır. Bu öznitelikler sinyallerin daha doğru ve güvenilir şekilde sınıflandırılmasını sağlamaktadır. Çalışmada k-en yakın komşu (k-NN), karar ağaçları (DT) ve toplu torbalanmış karar ağaçları (EBT) algoritmaları kullanılarak sınıflandırma işlemleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre k-NN algoritması ile %94,2, DT algoritması ile %94,7 ve EBT algoritması ile %95,6 doğruluk değerleri elde edilmiştir. Bu bulgular deprem sinyallerinin yüksek doğrulukla tespit edilebileceğini göstermektedir. Sunulan çalışma hem akademik araştırmalar hem de pratik uygulamalar açısından önemli bir kaynak olma potansiyeline sahiptir ve depremlerin etkilerinin azaltılmasına yönelik gelecekteki çalışmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Keywords : Deprem Tespiti, Öznitelik Çıkarma, Karar Ağaçları, Toplu Torbalanmış Karar Ağaçları, K en yakın Komşu.

ORIGINAL ARTICLE URL