KBRN Araştırmalarına Yönelik Bibliyometrik İnceleme: Tezler Üzerine Bir Çalışma

Authors : Melike Özdemir, Arda Umut Uzunköprü, Zeynep Akbaş, Yusuf Bera Sanlı, Emel Güven, Tamer Eren

Pages : 87-98

Doi:10.33720/kisgd.1604998

View : 95 | Download : 67

Publication Date : 2025-08-31

Article Type : Review Paper

Abstract :KBRN (kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer) olaylarının doğa ve toplum sağlığı üzerindeki etkileri, istatistiksel veriler ve grafikler kullanılarak ayrıntılı bir şekilde ele alınmaktadır. Çalışmada, KBRN tehditlerinin, savaş teknolojilerinin gelişimi, terör eylemleri ve endüstriyel kazalar gibi faktörlerin etkisiyle arttığına dikkat çekilmektedir. Bu tehditlerin, toplum sağlığını, çevresel güvenliği ve küresel istikrarı ciddi şekilde tehdit etmesi nedeniyle, KBRN olaylarının önlenmesi ve yönetilmesi kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, KBRN tehlikelerinin etkilerini azaltmak ve kontrol altına almak için kapsamlı, stratejik afet yönetim yaklaşımlarının tasarlanması ve uygulanması gerektiği vurgulanmaktadır. Çalışma, özellikle KBRN tehlikelerinin güvenlik politikaları ve askeri operasyonlar gibi alanlardaki kritik etkilerine odaklanmaktadır. Araştırmada, Türkiye’de 2009-2024 yılları arasında hazırlanmış KBRN konulu lisansüstü tezler incelenmiştir. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi’nden alınan veriler, Microsoft Excel kullanılarak yıllarına, yazarlarına, danışmanlarına, anahtar kelimelerine ve tezlerin içeriklerine göre ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiştir. Bu analiz sonucunda, KBRN konusunda yazılan tezlerin çoğunun, yaklaşık %22’sinin (20) Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde gerçekleştirilmiş olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, YÖK Tez Merkezi’nde bulunan KBRN ile ilgili tezlerin %81’inin (72) yüksek lisans, %12’sinin (11) doktora ve %7’sinin (6) tıpta uzmanlık tezi olduğu ortaya çıkmıştır. Tezlerin %90’ının (80) devlet üniversitelerinde, %10’unun (9) ise vakıf üniversitelerinde gerçekleştirildiği saptanmıştır. Tezlerin konuya göre dağılımında ise, %12’sinin (11) Kamu Yönetimi, %10’unun (9) Acil Tıp ve %7’sinin (6) Hastaneler ve Halk Sağlığı alanlarında yazıldığı görülmüştür. Bu bulgular, Türkiye’de KBRN alanında yapılan akademik çalışmaların, özellikle sağlık bilimleri ve acil tıp gibi önemli alanlarda yoğunlaştığını göstermektedir. Çalışma, KBRN konusundaki akademik birikimi görünür kılmayı, bu alanda gelecekte yapılacak çalışmalara rehberlik etmeyi ve bilimsel araştırmalardan elde edilen verilerle ulusal ve uluslararası düzeyde stratejilerin geliştirilmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Keywords : KBRN, Bibliyometrik analiz, lisansüstü tezler

ORIGINAL ARTICLE URL