Platon’da Nomos’un (Yasanın) Meşru Zemini Olarak Physis (Doğa)

Authors : Serpil Timur

Pages : 108-117

Doi:10.47948/efad.1677343

View : 68 | Download : 41

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :MÖ. 5. ve 4. yüzyıllarda sofistler tarafından nomos ve physis kavramlarının birbirine zıt olduğu iddia edilmiştir. Nomosun insan geleneklerini, uzlaşımlarını, inançlarını ve insanların yaşadığı siyasi kurumları ve yasal düzenlemeleri içerdiğini ve dolayısıyla şehirden şehire, kişiden kişiye değiştiği iddia edilmiştir. Physis ise “doğa”; tüm şeylerin altında yatan değişmez ilke olarak tanımlanmıştır. Platon, Sofistlerin ileri sürdüğü nomos-physis karşıtlığını kabul etmez ve onların açtığı nomos-physis yarığını kapatmaya çalışmıştır. Platon topluma dair kurallarını değişmez formlar dünyasına dayandırır, çünkü formlar dünyası esasında, doğanın metafiziksel ve ontolojik teorisidir. Filozof tanrısal idealar düzenine bakarak toplumun düzenini inşa eder. Dolayısıyla Devlet’te nomos, adaletin kendisine, yani adalet formuna dayandırılmaktadır ve nomos, adaleti koruduğunda doğayla uyum içerisindedir. Çünkü formlar, doğanın en yüksek ilkeleridir. Zira formlar aynı zamanda şeylerin doğasıdır. Yani şeylerin doğasını formlar belirler, o hâlde aslında doğru ve doğaya uygun yasalar da formlara referansla oluşturulabilir. Bu makalede Platon’un nomos-physis yarığını formlar dünyasına dayandırılarak nasıl kapatmaya çalıştığı açıklanacaktır.
Keywords : Platon, Nomos, Physis, Formlar.

ORIGINAL ARTICLE URL