TÜRKİYE’DE SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ, KENTLEŞME, BİRİNCİL ENERJİ ARZI, KARBON AYAK İZİ VE DIŞ TİCARET AÇIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Authors : Hasan Umutlu, Zehra Namlı Bilmez

Pages : 32-49

Doi:10.18493/kmusekad.1477753

View : 224 | Download : 58

Publication Date : 2025-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Artan nüfus ve sonsuz olan insan ihtiyaçları karşısında sınırlı olan doğal kaynaklar tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Türkiye’de bunlara ek olarak birincil enerji kaynakları büyük oranda ithalat ile temin edildiği için bu durum dış ticaret açığına yol açmaktadır. Bu perspektifle Türkiye’de mevcut durumun tespit edilebilmesi açısından 1990-2022 döneminde birincil enerji arzı, dış ticaret açığı, kentleşme, sanayi üretim endeksi ve karbon ayak izi ilişkisinin analiz edilmesi önem arz etmektedir. Çalışmada ARDL sınır testi bulgularına göre değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi gözlenmiştir. Toda-Yamamoto nedensellik testinin bulgularına göre Türkiye’de 1990-2022 dönemi arasında dış ticaret açığı ve karbon ayak izinden birincil enerji arzına; birincil enerji arzından kentleşmeye; birincil enerji arzı, dış ticaret açığı ve karbon ayak izinden sanayi üretim endeksine ve son olarak sanayi üretim endeksinden karbon ayak izine doğru nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.
Keywords : Kentleşme, Ekonomik Büyüme, Çevre Kirliliği

ORIGINAL ARTICLE URL